PHÂN BIỆT LẸO MẮT VÀ CHẮP MẮT

Lẹo mắt và chắp là hai tình trạng thường gặp ở mí mắt, dễ gây nhầm lẫn vì đều khiến vùng mắt sưng đỏ và khó chịu. Tuy nhiên, nguyên nhân, triệu chứng và hướng điều trị của chúng lại khác nhau. Việc phân biệt chính xác sẽ giúp bạn có cách chăm sóc và xử lý hiệu quả, tránh biến chứng cho vùng mắt nhạy cảm.

1. Lẹo mắt là gì?
Lẹo mắt (stye) là một khối u nhỏ, sưng đau xuất hiện ở trong hoặc ngoài mí mắt. Nó thường trông giống như mụn nhọt nhỏ ở gốc lông mi. Khi bị lẹo, mí mắt có thể đỏ, sưng, đau khi chạm vào, kèm theo cảm giác ngứa, cộm hoặc đau nhức.

• Lẹo bên ngoài thường dễ nhận thấy hơn, trong khi lẹo bên trong mí có thể khó phát hiện vì nằm sâu hơn.
   
• Ngoài ra, người bệnh có thể thấy khó mở mắt, chảy nước mắt nhiều hơn bình thường.
   

2. Chắp mắt (chalazion) là gì?
Chắp là một khối u không đau, hình thành khi tuyến dầu ở mí mắt bị tắc nghẽn hoặc viêm nhẹ. Khối chắp có đặc điểm:

• Ban đầu mềm, sau đó dần trở nên cứng, có cảm giác cao su khi sờ vào.
   
• Không gây đau như lẹo, nhưng có thể khiến mí mắt sưng to, nặng mí hoặc gây mờ mắt nhẹ nếu khối chắp lớn.
   
• Một số trường hợp, lẹo không được điều trị dứt điểm có thể chuyển thành chắp sau khi nhiễm trùng giảm.
   

3. Nguyên nhân gây lẹo mắt
Lẹo hình thành do vi khuẩn (thường là Staphylococcus aureus) xâm nhập và gây nhiễm trùng tuyến dầu hoặc nang lông mi.
Các yếu tố làm tăng nguy cơ bị lẹo bao gồm:

• Dụi mắt thường xuyên bằng tay bẩn.
   
• Dùng mỹ phẩm mắt không sạch hoặc để lâu ngày.
   
• Viêm bờ mi mạn tính hoặc dị ứng khiến mắt ngứa.
   
• Thiếu ngủ, stress, hoặc hệ miễn dịch yếu.
   

4. Nguyên nhân gây chắp
Chắp xuất hiện khi tuyến meibomian ở mí mắt bị tắc nghẽn, khiến dầu tích tụ và tạo khối u. Nguyên nhân có thể đến từ:

• Da dầu, viêm bờ mi mạn tính.
   
• Tiếp xúc bụi bẩn, trang điểm mắt không tẩy sạch.
   
• Tình trạng viêm tuyến bã nhờn hoặc viêm da tiết bã.
   
• Đôi khi, một lẹo cũ không còn nhiễm trùng có thể chuyển thành chắp.
   

5. Cách phân biệt lẹo và chắp
Mặc dù nhìn bề ngoài có thể giống nhau, nhưng vẫn có thể phân biệt dựa trên đặc điểm sau:

• Lẹo mắt:
   
  • Có đau, đỏ, sưng và nhạy cảm khi chạm vào.
     
  • Có thể thấy “đốm mủ nhỏ” ở đầu lẹo.
     
  • Là tình trạng nhiễm trùng tuyến dầu hoặc nang lông mi.
     
• Chắp:
   
  • Không đau, thường chỉ sưng nhẹ hoặc cảm giác nặng mí.
     
  • Là tuyến dầu bị tắc nghẽn, không có nhiễm trùng.
     
  • Khối sưng chắc, tròn, di chuyển dưới da mí mắt.
     

Kết luận:
Cả lẹo và chắp đều là tình trạng phổ biến và hầu hết sẽ tự khỏi sau vài ngày đến vài tuần nếu được chăm sóc đúng cách. Tuy nhiên, không nên tự ý nặn hoặc chọc vì có thể gây nhiễm trùng nặng hơn. Nếu khối u không giảm hoặc ảnh hưởng đến thị lực, hãy đến bác sĩ chuyên khoa mắt để được điều trị bằng thuốc hoặc can thiệp nhỏ.