Thị lực của bạn có thể thay đổi vì nhiều lý do, từ các tật khúc xạ bình thường cho đến các bệnh lý nghiêm trọng. Hiểu rõ nguyên nhân sẽ giúp bạn chăm sóc mắt tốt hơn và can thiệp kịp thời khi cần.
1. Tật khúc xạ (cận thị, viễn thị, loạn thị)
- Khi nhãn cầu có hình dạng không tròn, hoặc giác mạc và thủy tinh thể không cong đúng mức, ánh sáng không hội tụ đúng điểm.
- Điều này dẫn đến nhìn rõ ở một số khoảng cách nhất định hoặc hình ảnh bị méo.
- Giải pháp: kính mắt, kính áp tròng, hoặc phẫu thuật khúc xạ nhỏ.
2. Mắt mỏi hoặc khô
- Nhìn màn hình, trang sách, hoặc tập trung lâu sẽ khiến chớp mắt ít hơn, làm mắt khô.
- Cách cải thiện: tự nhắc chớp mắt, nghỉ giải lao, nhìn xa, sử dụng nước mắt nhân tạo.
3. Bệnh tiểu đường
- Đường huyết cao gây sưng thủy tinh thể, làm thị lực thay đổi tạm thời.
- Có thể dẫn đến bệnh võng mạc tiểu đường nếu không kiểm soát.
- Khám mắt định kỳ hàng năm để theo dõi và phòng ngừa biến chứng.
4. Viêm mắt
- Nguyên nhân: virus, kính áp tròng, vết thương, các bệnh miễn dịch.
- Triệu chứng: đỏ, sưng, đau, chảy mủ.
- Phòng ngừa: vệ sinh mắt và kính áp tròng đúng cách.
5. Huyết áp thấp
- Gây yếu, chóng mặt, mờ mắt, thường liên quan đến mất nước, thuốc hoặc bệnh tim.
6. Tăng nhãn áp
- Tích tụ chất lỏng trong mắt tạo áp lực lên dây thần kinh thị giác.
- Triệu chứng cấp tính: mắt đỏ, đau dữ dội, quầng sáng xung quanh ánh sáng, buồn nôn.
- Nguy cơ mất thị lực nếu không điều trị kịp thời.
7. Cơn đau nửa đầu (Migraine aura)
- Triệu chứng: đường ngoằn ngoèo, chớp sáng, điểm mù, nhìn đôi trước khi đau đầu xuất hiện.
- Nếu xảy ra ở một mắt, kéo dài hoặc gây mất thị lực hoàn toàn, cần gặp bác sĩ.
8. Đục thủy tinh thể
- Vùng mờ đục trong thủy tinh thể, thường sau tuổi 55.
- Triệu chứng: màu sắc nhạt, khó nhìn ban đêm, nhạy cảm ánh sáng.
- Phẫu thuật thay thủy tinh thể có thể cải thiện thị lực.
9. Lão thị
- Bắt đầu từ khoảng 40 tuổi, khó tập trung các vật gần.
- Giải pháp: kính đọc sách hoặc kính áp tròng hỗ trợ.
10. Trầy giác mạc
- Nguyên nhân: chấn thương, bụi, cát.
- Triệu chứng: cảm giác có vật lạ trong mắt, đỏ, đau.
- Cách xử lý: rửa mắt bằng nước muối sinh lý, không dụi mắt, khám bác sĩ sớm.
11. Vấn đề não hoặc khối u
- Chấn thương hoặc khối u não có thể ảnh hưởng đến thị lực, nhìn đôi, biến dạng hình ảnh.
- Triệu chứng đột ngột cần khám ngay.
12. Tổn thương võng mạc
- Phù hoàng điểm, rách võng mạc gây méo hình, mất thị lực.
- Nguy cơ tăng khi có tiền sử gia đình, huyết áp cao, tiểu đường, chế độ ăn kém.
13. Bệnh đa xơ cứng (MS)
- Viêm hoặc tổn thương dây thần kinh thị giác, gây khó nhìn hoặc đau khi cử động mắt.
- Khoảng 50% người có dấu hiệu thị lực sẽ phát triển MS trong 15 năm.
14. Biến chứng thai kỳ (tiền sản giật)
- Nhìn mờ kèm đau đầu, khó thở, buồn nôn có thể là dấu hiệu nguy hiểm.
- Cần đi khám ngay để phòng ngừa rủi ro cho mẹ và thai nhi.
Lưu ý chung:
- Khám mắt định kỳ giúp phát hiện sớm các bệnh lý nguy hiểm.
- Giữ lối sống lành mạnh, kiểm soát bệnh lý nền, tránh mỏi mắt kéo dài.
- Nếu xuất hiện mờ mắt đột ngột, đau mắt, quầng sáng, mất thị lực, cần đến bác sĩ nhãn khoa ngay.
