MỤC LỤC
Đau nhói đầu là gì và có nguy hiểm không?
Đau nhói đầu thường xuất phát từ những nguyên nhân nào?
Các loại đau nhói đầu theo phân loại y khoa
Khi nào đau nhói đầu là dấu hiệu bệnh lý nghiêm trọng?
Khi nào cần đi khám bác sĩ chuyên khoa?
Kết luận
Tài liệu tham khảo
Đau nhói đầu là dạng đau đầu phổ biến, đặc trưng bởi cảm giác đau giật, đập theo nhịp, xuất hiện từng cơn lặp đi lặp lại. Phần lớn các trường hợp là lành tính, nhưng một số tình huống có thể liên quan đến bệnh lý thần kinh cần được đánh giá y khoa.
● Đau nhói đầu có thể là đau đầu nguyên phát như đau nửa đầu, đau đầu căng thẳng hoặc đau đầu từng cơn.
● Vị trí đau nhói giúp gợi ý nguyên nhân nhưng không thay thế cho chẩn đoán chuyên khoa.
● Cơn đau xuất hiện đột ngột, dữ dội hoặc kèm triệu chứng thần kinh là dấu hiệu cần đi khám sớm.
Đau nhói đầu là gì và có nguy hiểm không?
Đau nhói đầu thường được mô tả là cảm giác đau giật hoặc đau theo nhịp mạch, có thể xảy ra ở bất kỳ vị trí nào trên đầu với mức độ từ nhẹ đến dữ dội. Tình trạng này có thể gặp ở mọi lứa tuổi, trong đó người được chỉ định giới tính nữ khi sinh (AFAB) có tỷ lệ gặp cao hơn ở một số thể đau đầu như đau nửa đầu [1]. Phần lớn các cơn đau nhói đầu là lành tính và có thể tự thuyên giảm, tuy nhiên đau kéo dài hoặc tái phát thường xuyên cần được đánh giá nguyên nhân.
Đau nhói đầu thường xuất phát từ những nguyên nhân nào?
Các nguyên nhân phổ biến bao gồm:
● Đau nửa đầu (migraine)
● Căng thẳng tâm lý kéo dài
● Cai caffeine đột ngột
● Uống rượu quá mức
● Rối loạn giấc ngủ
Vị trí đau đôi khi giúp định hướng nguyên nhân:
● Đau nhói phía sau đầu: thường liên quan đến căng cơ cổ hoặc kích thích lạnh
● Đau vùng trán hoặc quanh mắt: có thể liên quan đến viêm xoang
● Đau một bên đầu: thường gặp trong đau nửa đầu hoặc đau dây thần kinh sinh ba
Các loại đau nhói đầu theo phân loại y khoa
Theo Hiệp hội Đau đầu Quốc tế, có hơn 300 loại đau đầu, được chia thành đau đầu nguyên phát và đau đầu thứ phát [2].
Đau đầu nguyên phát bao gồm những dạng nào?
Đây là nhóm đau đầu không do bệnh lý nền gây ra, thường liên quan đến rối loạn chức năng mạch máu và thần kinh. Các dạng thường gặp gồm:
● Đau đầu do căng thẳng: đau âm ỉ hoặc siết chặt, liên quan stress và tư thế
● Đau nửa đầu: đau nhói dữ dội một bên đầu, kèm buồn nôn, sợ ánh sáng hoặc âm thanh
● Đau đầu từng cơn (cluster headache): đau rất dữ dội quanh một mắt, xuất hiện theo chu kỳ
● Đau đầu tự chủ dây thần kinh sinh ba (TAC): đau nhói quanh mắt kèm chảy nước mắt, nghẹt mũi
● Đau đầu khi ngủ (hypnic headache): thường đánh thức người bệnh vào ban đêm, hay gặp ở người trên 50 tuổi
Đau đầu thứ phát có những nguyên nhân nào?
Đau đầu thứ phát là hậu quả của một bệnh lý nền, bao gồm:
● Tăng huyết áp
● Chấn thương đầu hoặc cổ
● Nhiễm trùng hệ thần kinh
● Đột quỵ hoặc khối u não
● Rối loạn chuyển hóa hoặc động kinh
Nhóm này cần được chẩn đoán và điều trị nguyên nhân càng sớm càng tốt [3].
Khi nào đau nhói đầu là dấu hiệu bệnh lý nghiêm trọng?
Cơn đau nhói đầu cần được đánh giá khẩn cấp nếu:
● Xuất hiện đột ngột, dữ dội nhất từ trước đến nay
● Kèm sốt, cứng cổ, nôn ói
● Có yếu liệt, tê bì, rối loạn ý thức
● Thay đổi thị lực hoặc co giật
Những biểu hiện này có thể liên quan đến viêm màng não, xuất huyết não hoặc tổn thương thần kinh cấp tính [4].
Khi nào cần đi khám bác sĩ chuyên khoa?
Nên thăm khám chuyên khoa thần kinh khi:
● Đau đầu từ hai lần trở lên mỗi tuần
● Không đáp ứng với thuốc giảm đau thông thường
● Đau xuất hiện sau chấn thương đầu cổ
● Khởi phát lần đầu ở người trên 50 tuổi hoặc có bệnh nền nghiêm trọng
● Trẻ em bị đau đầu tái diễn hoặc đau tăng dần
Kết luận
Nhiều trường hợp đau nhói đầu kéo dài do đau nửa đầu hoặc rối loạn giấc ngủ nhưng bị trì hoãn thăm khám. Việc ghi nhận tần suất, thời điểm khởi phát và các triệu chứng kèm theo giúp bác sĩ chẩn đoán chính xác và tránh lạm dụng thuốc giảm đau.
TÀI LIỆU THAM KHẢO
Vetvik KG, MacGregor EA. Sex differences in headache. Lancet Neurol. 2017.
Headache Classification Committee of the International Headache Society. ICHD-3. Cephalalgia. 2018.
Silberstein SD et al. Evaluation and management of headache. Neurology. 2019.
World Health Organization. Neurological disorders: public health challenges. WHO; 2022.
