Đau nhói đầu là một trong những dạng đau đầu phổ biến nhất, đặc trưng bởi cảm giác đập mạnh, nhói lên từng cơn, lặp đi lặp lại. Cơn đau có thể xuất hiện ở bất kỳ vị trí nào trên đầu và mức độ dao động từ nhẹ đến dữ dội.
1. Đau nhói đầu là gì?
Đau nhói đầu thường được mô tả là cảm giác đau giật liên tục, như có nhịp mạch đập trong đầu. Ai cũng có thể bị, nhưng theo thống kê, người được chỉ định giới tính nữ khi sinh (AFAB) có nguy cơ gặp nhiều hơn.
Một số nguyên nhân phổ biến gây ra cơn đau đầu kiểu này bao gồm:
- Đau nửa đầu (migraine).
- Căng thẳng kéo dài.
- Cai caffeine (ngừng uống cà phê đột ngột).
- Uống rượu quá mức.
Ngoài ra, vị trí đau cũng có thể gợi ý nguyên nhân:
- Đau nhói phía sau đầu: có thể xảy ra sau khi ăn đồ lạnh hoặc do căng cơ cổ.
- Đau nhói phía trước trán hoặc quanh mắt: thường liên quan đến viêm xoang.
- Đau một bên đầu: có thể là dấu hiệu của đau nửa đầu hoặc rối loạn thần kinh sinh ba.
Hầu hết các cơn đau đầu nhói có thể tự thuyên giảm hoặc được kiểm soát bằng thuốc giảm đau không kê đơn, tuy nhiên, nếu cơn đau kéo dài, dữ dội hoặc tái phát liên tục, cần đi khám để tìm nguyên nhân chính xác.
2. Các loại đau nhói đầu thường gặp
Các chuyên gia đã xác định hơn 300 loại đau đầu, được chia thành hai nhóm chính: đau đầu nguyên phát và đau đầu thứ phát.
2.1. Đau đầu nguyên phát
Đây là những cơn đau không do bệnh lý khác gây ra, mà đến từ sự thay đổi hoạt động của mạch máu, dây thần kinh hoặc cơ vùng đầu cổ. Các loại phổ biến gồm:
- Đau đầu do căng thẳng: Thường gặp nhất, xuất hiện khi cơ vùng cổ, vai, hàm bị siết chặt do căng thẳng hoặc làm việc lâu trước màn hình.
- Đau nửa đầu: Gây đau nhói dữ dội một bên đầu, kèm theo buồn nôn, nhạy cảm với ánh sáng, âm thanh hoặc mùi. Nếu không điều trị, cơn đau có thể kéo dài đến 72 giờ.
- Đau đầu tự chủ dây thần kinh sinh ba (TAC): Gây đau nhói quanh một mắt hoặc một bên mặt, kèm theo chảy nước mắt, nghẹt mũi hoặc đỏ mắt.
- Đau đầu từng cơn (Cluster headache): Cơn đau đột ngột, rất dữ dội, thường xuất hiện vào cùng thời điểm trong ngày, kéo dài vài ngày đến vài tuần.
- Đau đầu khi ngủ (Hypnic headache): Còn gọi là “đau đầu đồng hồ báo thức” vì thường đánh thức người bệnh vào ban đêm, phổ biến ở người trên 50 tuổi.
2.2. Đau đầu thứ phát
Đây là dạng đau đầu do bệnh lý nền gây ra, chẳng hạn:
- Huyết áp cao.
- Chấn thương đầu hoặc cổ.
- Nhiễm trùng (như viêm xoang, viêm màng não).
- Đột quỵ hoặc khối u não.
- Rối loạn chuyển hóa hoặc động kinh.
Vì vậy, nếu cơn đau đầu xuất hiện đột ngột, dữ dội bất thường hoặc đi kèm triệu chứng toàn thân, cần được kiểm tra y tế ngay.
3. Khi nào cần đi khám bác sĩ?
Bạn nên đặt lịch khám bác sĩ chuyên khoa thần kinh nếu:
- Đau đầu từ hai lần trở lên mỗi tuần.
- Đau không giảm dù đã dùng thuốc giảm đau thông thường.
- Đau đầu sau chấn thương vùng đầu hoặc cổ.
- Cơn đau xuất hiện lần đầu ở người trên 50 tuổi, hoặc có tiền sử ung thư, HIV/AIDS.
- Trẻ em bị đau đầu tái phát hoặc đau ngày càng nặng.
Cần đến cấp cứu ngay nếu cơn đau đầu đi kèm với các dấu hiệu sau:
- Cổ cứng, buồn nôn, nôn mửa, sốt.
- Cảm giác bối rối, yếu hoặc tê một bên cơ thể.
- Thay đổi thị lực (nhìn đôi, mờ, mất thị lực tạm thời).
- Ngất xỉu hoặc co giật.
- Khó thở hoặc nói không rõ.
4. Lời khuyên để giảm nguy cơ đau nhói đầu
- Duy trì giấc ngủ đủ và đều đặn.
- Uống đủ nước, tránh uống nhiều rượu hoặc caffeine.
- Giảm căng thẳng, thực hiện các bài tập thư giãn hoặc thiền.
- Ăn uống cân bằng, tránh bỏ bữa.
- Giữ tư thế đúng khi làm việc lâu hoặc dùng thiết bị điện tử.
Kết luận:
Đau nhói đầu có thể chỉ là phản ứng tạm thời của cơ thể, nhưng cũng có thể là dấu hiệu của bệnh lý tiềm ẩn nghiêm trọng. Lắng nghe cơ thể, theo dõi tần suất và mức độ đau là cách tốt nhất để bảo vệ sức khỏe thần kinh của bạn.
