MỤC LỤC
Bệnh đau mắt đỏ (viêm kết mạc) là gì?
Đau mắt đỏ có lây không và lây qua đường nào?
Những triệu chứng thường gặp của bệnh đau mắt đỏ là gì?
Vì sao người mắc đau mắt đỏ có cảm giác như có dị vật trong mắt?
Khi nào cần thăm khám bác sĩ chuyên khoa mắt?
Cách phòng ngừa và chăm sóc tại nhà khi bị đau mắt đỏ
Kết luận
Tài liệu tham khảo
Đau mắt đỏ, hay viêm kết mạc, là bệnh lý viêm lớp màng bao phủ bề mặt nhãn cầu, dễ lây lan và thường gặp quanh năm. Dù đa số trường hợp diễn tiến lành tính, việc nhận biết đúng nguyên nhân và chăm sóc phù hợp giúp hạn chế biến chứng và ngăn lây nhiễm cộng đồng.
● Đau mắt đỏ là bệnh phổ biến và dễ lây, đặc biệt khi do virus hoặc vi khuẩn.
● Triệu chứng thường rõ rệt nhưng ít khi gây tổn thương thị lực vĩnh viễn nếu xử trí đúng.
● Vệ sinh cá nhân và cách ly tạm thời là yếu tố then chốt để phòng lây lan.
● Không tự ý dùng thuốc nhỏ mắt, nhất là thuốc có corticoid, khi chưa có chỉ định y khoa.
Bệnh đau mắt đỏ (viêm kết mạc) là gì?
Viêm kết mạc là tình trạng viêm lớp màng mỏng, trong suốt bao phủ lòng trắng mắt và mặt trong mí mắt. Bệnh có thể do nhiều nguyên nhân khác nhau như virus, vi khuẩn, dị ứng hoặc tiếp xúc với hóa chất kích thích. Mỗi nguyên nhân có đặc điểm lâm sàng và hướng điều trị riêng biệt, do đó việc xác định đúng căn nguyên có ý nghĩa quan trọng trong kiểm soát bệnh [1].
Đau mắt đỏ có lây không và lây qua đường nào?
Khả năng lây nhiễm của đau mắt đỏ phụ thuộc vào nguyên nhân:
● Viêm kết mạc do virus hoặc vi khuẩn: Rất dễ lây lan qua tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết mắt, giọt bắn hô hấp hoặc qua đồ dùng cá nhân như khăn mặt, gối, mỹ phẩm.
● Viêm kết mạc do dị ứng hoặc hóa chất: Không lây, thường liên quan đến phấn hoa, lông động vật, khói bụi hoặc chất tẩy rửa.
Trong giai đoạn bệnh còn lây, việc hạn chế tiếp xúc gần và tuân thủ vệ sinh cá nhân là cần thiết để phòng ngừa bùng phát dịch trong cộng đồng [2].
Những triệu chứng thường gặp của bệnh đau mắt đỏ là gì?
Các biểu hiện lâm sàng thường bao gồm:
● Đỏ mắt: Dấu hiệu điển hình và dễ nhận thấy nhất.
● Sưng mí mắt: Có thể gặp ở một hoặc hai mắt.
● Chảy nước mắt nhiều, tăng khi ra gió hoặc ánh sáng mạnh.
● Ngứa, nóng rát hoặc cộm mắt.
● Chảy dịch mắt: Dịch trong, loãng (thường do virus hoặc dị ứng) hoặc dịch vàng xanh, đặc (thường do vi khuẩn).
● Mí mắt đóng vảy vào buổi sáng.
● Nhạy cảm ánh sáng, đôi khi kèm nhìn mờ nếu viêm nặng.
Vì sao người mắc đau mắt đỏ có cảm giác như có dị vật trong mắt?
Cảm giác như có cát hoặc bụi trong mắt là hậu quả của tình trạng viêm kết mạc làm bề mặt nhãn cầu trở nên gồ ghề và nhạy cảm hơn. Khi chớp mắt, sự ma sát tăng lên gây cảm giác khó chịu, dù thực tế không có dị vật hiện diện.
Khi nào cần thăm khám bác sĩ chuyên khoa mắt?
Việc thăm khám y khoa được khuyến nghị khi xuất hiện các dấu hiệu sau:
● Đau mắt dữ dội hoặc sưng nề nhiều.
● Giảm thị lực hoặc nhìn mờ tăng dần.
● Nhạy cảm ánh sáng rõ rệt.
● Triệu chứng không cải thiện sau 3 - 5 ngày chăm sóc tại nhà.
● Có tiền sử bệnh mắt, đeo kính áp tròng hoặc suy giảm miễn dịch.
Cách phòng ngừa và chăm sóc tại nhà khi bị đau mắt đỏ
Các biện pháp hỗ trợ giúp giảm triệu chứng và hạn chế lây lan gồm:
● Rửa tay thường xuyên bằng xà phòng và nước sạch.
● Tránh dụi mắt, kể cả khi ngứa hoặc khó chịu.
● Sử dụng riêng đồ cá nhân như khăn, gối, chăn, mỹ phẩm.
● Vệ sinh mắt bằng nước muối sinh lý, không tự ý dùng thuốc nhỏ mắt không rõ nguồn gốc.
● Ngưng đeo kính áp tròng cho đến khi mắt hồi phục hoàn toàn.
Kết luận
Nhiều trường hợp viêm kết mạc diễn tiến nặng do tự ý sử dụng thuốc nhỏ mắt chứa corticoid. Đau mắt đỏ tuy thường lành tính, nhưng cần được đánh giá đúng nguyên nhân để tránh biến chứng và hạn chế lây lan trong gia đình, trường học.
TÀI LIỆU THAM KHẢO
Azari AA, Barney NP. (2013). Conjunctivitis: A systematic review. JAMA.
World Health Organization. (2022). Prevention and control of epidemic conjunctivitis. WHO.
American Academy of Ophthalmology. (2023). Conjunctivitis Preferred Practice Pattern.
Bộ Y tế Việt Nam. (2021). Hướng dẫn chẩn đoán và điều trị các bệnh về mắt thường gặp.
