Sốt là phản ứng tự nhiên của cơ thể khi hệ miễn dịch hoạt động để chống lại bệnh tật hoặc nhiễm trùng. Tuy là dấu hiệu phổ biến và thường không nguy hiểm, nhưng trong một số trường hợp, sốt có thể là chỉ báo của vấn đề sức khỏe nghiêm trọng hơn, đặc biệt ở trẻ nhỏ. Hiểu rõ nguyên nhân, dấu hiệu và thời điểm cần can thiệp y tế là điều rất quan trọng để bảo vệ sức khỏe cho cả người lớn và trẻ em.
1. Sốt là gì?
Nhiệt độ cơ thể bình thường dao động khoảng 36,5 - 37,5 độ C. Khi bị nhiễm virus, vi khuẩn hoặc phản ứng viêm, trung tâm điều hòa thân nhiệt trong não sẽ “tăng nhiệt” để giúp cơ thể chống lại tác nhân gây bệnh. Đây chính là hiện tượng sốt. Dù có thể khiến bạn cảm thấy mệt mỏi, nóng rát hoặc đau nhức, sốt thực chất là một cơ chế bảo vệ tự nhiên.
2. Co giật do sốt ở trẻ nhỏ
Khoảng 4% trẻ em từ 6 tháng đến 5 tuổi có thể bị co giật khi bị sốt cao. Dấu hiệu thường gồm:
- Mắt trợn ngược hoặc mất ý thức trong chốc lát
- Cơ thể cứng đờ hoặc giật mạnh trong vòng 1 phút
- Sau cơn co giật, trẻ có thể mệt mỏi và buồn ngủ
Các bác sĩ cho rằng hầu hết các cơn co giật do sốt là vô hại và không để lại di chứng, nhưng cha mẹ vẫn cần theo dõi kỹ. Nếu trẻ co giật lần đầu, cần đưa đi khám để loại trừ các nguyên nhân khác. Trong trường hợp cơn co giật kéo dài hơn 5 phút, hãy gọi cấp cứu ngay lập tức.
3. Khi nào cần gọi bác sĩ: Trẻ sơ sinh
Trẻ sơ sinh là nhóm có hệ miễn dịch chưa hoàn thiện, vì vậy mọi dấu hiệu sốt đều cần được xem xét cẩn thận.
- Gọi bác sĩ ngay nếu bé sốt từ 38,4 độ C trở lên.
- Liên hệ bác sĩ nếu bé bị co giật dù chỉ một lần.
- Gọi cấp cứu nếu cơn co giật kéo dài trên 5 phút.
- Nhiệt độ thấp bất thường (dưới 37,7 độ C) cũng có thể là dấu hiệu bệnh lý nghiêm trọng, đặc biệt ở trẻ sinh non.
4. Khi nào cần gọi bác sĩ: Trẻ em
Đối với trẻ lớn hơn, cha mẹ nên đưa con đi khám nếu có các dấu hiệu sau:
- Sốt trên 39 độ C hoặc kéo dài nhiều ngày không giảm.
- Nhiệt độ không hạ dù đã dùng thuốc hạ sốt đúng liều.
- Sốt cao sau tiêm vắc-xin và không cải thiện.
- Trẻ buồn ngủ bất thường, bỏ ăn, không uống đủ nước hoặc ít đi tiểu.
- Trẻ co giật lần đầu tiên, hoặc cơn co giật kéo dài trên 5 phút.
5. Khi nào cần đi khám: Người lớn
Người trưởng thành thường có thể tự hồi phục sau cơn sốt nhẹ. Tuy nhiên, bạn cần đi khám hoặc đến phòng cấp cứu nếu:
- Sốt trên 39 độ C và kéo dài từ 2 ngày trở lên.
- Sốt không giảm sau khi đã dùng thuốc hạ sốt.
- Có dấu hiệu mất nước, nôn nhiều, hoặc không đi tiểu đủ.
- Sốt kèm đau đầu dữ dội, cứng cổ, phát ban, lú lẫn hoặc nhiệt độ vượt 40,5 độ C.
6. Lưu ý quan trọng khi chăm sóc người bị sốt
- Uống nhiều nước để tránh mất nước.
- Nghỉ ngơi trong môi trường thoáng mát, không đắp quá nhiều chăn.
- Dùng thuốc hạ sốt theo hướng dẫn của bác sĩ, không tự ý phối hợp nhiều loại thuốc.
- Theo dõi diễn tiến của sốt để kịp thời can thiệp nếu có bất thường.
Sốt là phản ứng tự nhiên và thường lành tính, nhưng không nên xem nhẹ khi nó đi kèm các triệu chứng bất thường. Việc quan sát kỹ, giữ bình tĩnh và can thiệp y tế đúng lúc sẽ giúp bảo vệ sức khỏe của bạn và gia đình một cách an toàn nhất.
