BỆNH THƯỜNG GẶP TRONG KHOANG MIỆNG

Khoang miệng là nơi bắt đầu của hệ tiêu hóa và cũng là “tấm gương” phản chiếu sức khỏe toàn thân. Khi có vấn đề bất thường xảy ra, cơ thể thường gửi tín hiệu qua những thay đổi ở miệng, lưỡi, nướu hoặc răng. Hãy cùng Trung tâm Miracle “điểm danh” các bệnh thường gặp trong khoang miệng và cách phòng ngừa. 

1. Mụn rộp (Herpes miệng)
Mụn rộp là bệnh do virus Herpes Simplex gây ra, thường lây truyền qua nụ hôn, dùng chung vật dụng cá nhân hoặc tiếp xúc gần. Bệnh có thể được kích hoạt bởi căng thẳng, sốt, cảm lạnh hoặc ánh nắng mạnh. Triệu chứng thường là những mụn nước nhỏ quanh môi, miệng, gây đau rát. Các loại kem hoặc thuốc bôi không kê đơn có thể giúp giảm khó chịu, trong khi trường hợp nặng có thể cần thuốc kháng virus theo toa.

2. Tưa miệng (Nhiễm nấm Candida)
Tưa miệng thường gặp ở trẻ sơ sinh, người lớn tuổi hoặc người có hệ miễn dịch suy yếu. Nấm Candida phát triển mạnh trong môi trường ẩm và khi mất cân bằng hệ vi sinh miệng, đặc biệt sau khi dùng kháng sinh hoặc corticosteroid. Biểu hiện là những mảng trắng trong miệng, lưỡi hoặc má trong. Việc lau sạch các mảng này có thể gây đau. Người bệnh nên đến nha sĩ hoặc bác sĩ để được chẩn đoán và điều trị đúng cách.

3. Lưỡi đen có lông
Đây là tình trạng lành tính, xảy ra khi các nhú lưỡi phát triển dài ra, giữ lại vi khuẩn và vụn thức ăn, khiến lưỡi trông sậm màu như có “lông”. Nguyên nhân thường do hút thuốc, dùng kháng sinh kéo dài, uống nhiều cà phê hoặc trà và vệ sinh miệng kém. Việc chải và cạo lưỡi thường xuyên có thể giúp cải thiện rõ rệt.

4. Loét miệng (Áp-tơ)
Loét miệng là những vết loét nhỏ, đau rát xuất hiện ở niêm mạc má, môi hoặc lưỡi. Nguyên nhân có thể do căng thẳng, thay đổi hormone, dị ứng, thiếu vitamin B12 hoặc sắt. Thông thường, vết loét sẽ tự khỏi sau 7–10 ngày. Nếu tình trạng kéo dài, bác sĩ có thể chỉ định thuốc giảm đau tại chỗ hoặc laser nha khoa để hỗ trợ lành thương nhanh hơn.

5. Bạch sản (Leukoplakia)
Bạch sản là tình trạng niêm mạc miệng xuất hiện các mảng trắng không đau và không thể cạo sạch. Nguyên nhân thường do kích ứng kéo dài như hút thuốc, răng giả lỏng, hoặc tổn thương cơ học. Đây có thể là dấu hiệu tiền ung thư, vì vậy cần khám nha khoa định kỳ để tầm soát sớm.

6. Lichen phẳng miệng
Lichen phẳng là bệnh viêm mạn tính gây nên các vệt trắng hoặc mảng đỏ ở niêm mạc miệng. Dù chưa rõ nguyên nhân, bệnh có thể liên quan đến miễn dịch hoặc căng thẳng. Trường hợp nhẹ thường không cần điều trị, nhưng nếu gây đau hoặc loét, bác sĩ có thể kê thuốc bôi hoặc thuốc uống kháng viêm.

7. Lưỡi bản đồ (Ngôn ngữ địa lý)
Khi một số vùng trên lưỡi mất đi lớp nhú nhỏ, chúng tạo nên hình dạng lạ như bản đồ. Tình trạng này vô hại, thường xuất hiện và biến mất tự nhiên. Tuy nhiên, nếu có cảm giác rát hoặc nhạy cảm, có thể dùng thuốc giảm đau không kê đơn để làm dịu.

8. Ung thư miệng
Đây là bệnh lý nguy hiểm với dấu hiệu cảnh báo như vết loét lâu lành, đau khi nhai hoặc nói, tê vùng mặt, cổ hoặc miệng. Hút thuốc lá, uống rượu, nhiễm HPV hoặc tiếp xúc nắng quá nhiều là những yếu tố nguy cơ chính. Phát hiện sớm giúp tăng khả năng điều trị và phục hồi hoàn toàn.

9. Rối loạn khớp thái dương hàm (TMJ)
TMJ gây đau nhức vùng hàm, tai hoặc cổ, thường do nghiến răng, căng cơ hoặc chấn thương. Ngoài đau, người bệnh có thể gặp khó khăn khi há miệng hoặc nghe tiếng “lách cách” khi nhai. Phương pháp điều trị bao gồm nghỉ ngơi, chườm ấm, mang máng bảo vệ răng hoặc vật lý trị liệu.

10. Răng sứt mẻ, nứt vỡ
Thói quen nhai đá, nghiến răng hoặc va chạm mạnh có thể khiến răng nứt, mẻ. Vết nứt nhỏ có thể không gây đau, nhưng vết lớn có thể ảnh hưởng đến tủy và gây viêm. Nha sĩ có thể trám, dán veneer hoặc bọc sứ để phục hồi thẩm mỹ và chức năng răng.

11. Bệnh nướu răng (Nha chu)
Bệnh nướu bắt đầu từ viêm nướu với dấu hiệu nướu đỏ, sưng, chảy máu. Nếu không điều trị, bệnh tiến triển thành viêm nha chu – làm tiêu xương và tụt nướu, dẫn đến mất răng. Vệ sinh răng miệng đúng cách và khám răng định kỳ là cách phòng ngừa hiệu quả nhất.

12. Hôi miệng (Halitosis)
Hơi thở có mùi thường bắt nguồn từ vi khuẩn phân hủy thức ăn trong khoang miệng. Ngoài ra, khô miệng, sâu răng, bệnh nướu hoặc tiểu đường cũng có thể là nguyên nhân. Vệ sinh răng miệng kỹ lưỡng, uống đủ nước và dùng nước súc miệng diệt khuẩn sẽ giúp cải thiện rõ rệt.

13. “Lie Bumps” – Viêm gai lưỡi thoáng qua
Đây là những nốt nhỏ xuất hiện đột ngột trên lưỡi, có thể do kích ứng nhẹ hoặc phản ứng với thức ăn. Tình trạng này không nguy hiểm và sẽ tự khỏi trong vài ngày.