MỤC LỤC
Xem phim liên tục (binge-watching) là gì và có đáng lo ngại không?
Xem phim nhiều ảnh hưởng đến sức khỏe như thế nào?
Làm sao để xem phim liên tục mà vẫn an toàn cho sức khỏe?
Kết luận
Tài liệu tham khảo
Xem phim liên tục (binge-watching) không phải là hành vi xấu, nhưng nếu kéo dài nhiều giờ, lặp lại thường xuyên và thiếu kiểm soát, thói quen này có thể ảnh hưởng đến giấc ngủ, tim mạch, mắt, hệ cơ xương khớp và sức khỏe tinh thần.
● Binge-watching chỉ trở nên có hại khi kéo dài, thiếu vận động và thiếu ngủ.
● Ngồi lâu trước màn hình làm tăng nguy cơ rối loạn chuyển hóa, mỏi mắt và đau cơ xương khớp.
● Điều chỉnh thời gian, tư thế và thói quen sinh hoạt giúp vẫn xem phim thoải mái mà không ảnh hưởng sức khỏe.
1. Xem phim liên tục (binge-watching) là gì và có đáng lo ngại không?
Binge-watching được hiểu là xem nhiều tập phim liên tiếp trong một khoảng thời gian dài, thường từ 2–3 giờ trở lên, phổ biến trong kỷ nguyên các nền tảng streaming. Bản thân hành vi này không phải bệnh lý, nhưng khi trở thành thói quen thường xuyên, nó có thể liên quan đến lối sống ít vận động, rối loạn giấc ngủ và căng thẳng tâm lý [1].
2. Xem phim nhiều ảnh hưởng đến sức khỏe như thế nào?
Các nghiên cứu y học cho thấy việc ngồi lâu trước màn hình có thể gây ra nhiều hệ quả nếu không được kiểm soát:
● Rối loạn chuyển hóa và tim mạch: Ngồi liên tục nhiều giờ làm giảm tiêu hao năng lượng, tăng nguy cơ thừa cân, đái tháo đường type 2 và bệnh tim mạch [2].
● Ảnh hưởng giấc ngủ: Ánh sáng xanh từ màn hình ức chế melatonin, làm rối loạn nhịp sinh học và giảm chất lượng giấc ngủ, đặc biệt khi xem phim khuya [3].
● Mỏi mắt và đau đầu: Tiếp xúc màn hình kéo dài gây khô mắt, nhức mắt, nhìn mờ tạm thời và đau đầu do căng thẳng thị giác [4].
● Đau cổ, vai gáy và thắt lưng: Ngồi sai tư thế trong thời gian dài làm tăng áp lực lên cột sống và hệ cơ xương khớp [5].
● Sức khỏe tinh thần: Binge-watching quá mức có liên quan đến cảm giác cô lập xã hội, lo âu và khí sắc trầm, đặc biệt khi dùng phim ảnh để né tránh cảm xúc [6].
3. Làm sao để xem phim liên tục mà vẫn an toàn cho sức khỏe?
Việc xem phim có thể trở nên lành mạnh hơn nếu áp dụng các nguyên tắc đơn giản sau:
● Kiểm soát thói quen ăn vặt: Ưu tiên khẩu phần nhỏ, chọn bỏng ngô tự làm ít muối, trái cây hoặc các loại hạt không tẩm đường để tránh nạp năng lượng dư thừa.
● Di chuyển định kỳ: Cứ mỗi 60 phút nên đứng dậy đi lại, duỗi cơ hoặc uống nước để cải thiện tuần hoàn và giảm nguy cơ huyết khối [7].
● Hạn chế thức khuya: Nên đặt giới hạn thời gian xem phim, ưu tiên ngủ đủ 7 - 9 giờ mỗi đêm theo khuyến cáo của các hiệp hội giấc ngủ [8].
● Không duy trì binge-watching hằng ngày: Cân bằng giữa giải trí và vận động nhẹ như đi bộ, yoga hoặc giãn cơ giúp duy trì chuyển hóa lành mạnh.
● Bảo vệ mắt: Áp dụng quy tắc 20 - 20 - 20, giữ khoảng cách màn hình 50 - 70 cm và điều chỉnh độ sáng phù hợp môi trường.
● Ngồi đúng tư thế: Ngồi thẳng lưng, có tựa lưng hỗ trợ cột sống, tránh khom cổ về phía trước trong thời gian dài.
● Giảm kích thích ánh sáng và âm thanh: Điều chỉnh độ sáng, âm lượng vừa phải để hạn chế đau đầu, mỏi cổ và căng thẳng thần kinh.
● Duy trì kết nối xã hội: Xem phim cùng người thân, bạn bè hoặc trao đổi về nội dung phim giúp giảm cảm giác cô lập.
● Theo dõi sức khỏe tinh thần: Nếu xem phim trở thành cách né tránh cảm xúc hoặc mất kiểm soát thời gian, nên tìm tư vấn tâm lý sớm.
Kết luận
Việc xem phim hoàn toàn có thể trở thành hình thức thư giãn lành mạnh, góp phần cân bằng cuộc sống hiện đại khi biết giới hạn thời gian, chú ý tư thế, giấc ngủ và vận động xen kẽ.
TÀI LIỆU THAM KHẢO
Jenner M. (2018). Binge-watching: Video-on-demand, quality TV and mainstreaming fandom. International Journal of Cultural Studies.
Biswas A et al. (2015). Sedentary time and risk for disease incidence. Annals of Internal Medicine.
Chang AM et al. (2015). Evening use of light-emitting eReaders negatively affects sleep. PNAS.
Rosenfield M. (2016). Computer vision syndrome. Ophthalmic and Physiological Optics.
Waongenngarm P et al. (2018). Sitting posture and low back pain. Ergonomics.
Sung YH et al. (2018). The relationship between binge-watching and mental health. Journal of Behavioral Addictions.
World Health Organization. (2020). Guidelines on physical activity and sedentary behaviour.
Watson NF et al. (2015). Recommended amount of sleep for adults. Sleep Health.
