Tác giả: Tiến sĩ, Bác sĩ Bùi Chí Thương | Cập nhật lần cuối: 16/02/2026
MỤC LỤC
Vì sao vùng kín bị giãn rộng sau sinh?
Những phương pháp thu hẹp vùng kín sau sinh hiện nay là gì?
Khi nào nên cân nhắc phẫu thuật thu hẹp âm đạo?
Thời điểm nào thực hiện là phù hợp nhất?
Góc nhìn chuyên gia
Tài liệu tham khảo
Thu hẹp vùng kín sau sinh hiệu quả và an toàn nhất là phương pháp phù hợp với mức độ giãn rộng, trong đó bài tập cơ sàn chậu là nền tảng và phẫu thuật tái tạo âm đạo là giải pháp triệt để cho trường hợp giãn nhiều.
● Giãn rộng âm đạo sau sinh chủ yếu do tổn thương cơ sàn chậu và mô liên kết.
● Bài tập Kegel có hiệu quả trong phục hồi chức năng nhưng hạn chế về mặt cấu trúc.
● Phẫu thuật vaginoplasty là phương pháp duy nhất có thể tái tạo lại cấu trúc giải phẫu.
● Thời điểm can thiệp nên sau ít nhất 6 tháng và khi đã hoàn tất kế hoạch sinh con.
Vì sao vùng kín bị giãn rộng sau sinh?
Quá trình sinh thường khiến ống âm đạo và hệ cơ sàn chậu phải giãn nở tối đa để thai nhi đi qua. Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), tổn thương tầng sinh môn xảy ra ở hơn 70% ca sinh ngả âm đạo lần đầu [1].
Những thay đổi thường gặp gồm:
● Tổn thương cơ nâng hậu môn (levator ani) do bị kéo giãn quá mức.
● Đứt hoặc giãn cơ vòng âm đạo.
● Suy giảm collagen và elastin trong mô liên kết [2].
● Sẹo tầng sinh môn sau rạch hoặc rách tự nhiên.
Hệ quả là giảm trương lực cơ, giảm độ đàn hồi và khả năng co bóp của ống âm đạo.
Những phương pháp thu hẹp vùng kín sau sinh hiện nay là gì?
Bài tập cơ sàn chậu (Kegel)
Đây là phương pháp phục hồi chức năng được khuyến nghị đầu tiên. Các nghiên cứu trên PubMed cho thấy luyện tập cơ sàn chậu đều đặn có thể cải thiện đáng kể tình trạng són tiểu và tăng trương lực cơ sau sinh [3].
Cách thực hiện:
● Siết cơ sàn chậu trong 5–10 giây.
● Thả lỏng tương đương thời gian siết.
● Lặp lại 10–15 lần mỗi hiệp, 2–3 hiệp/ngày.
Ưu điểm:
● Không xâm lấn.
● Cải thiện chức năng nâng đỡ vùng chậu.
● Giảm nguy cơ sa tạng chậu về lâu dài.
Hạn chế:
● Không nối lại được các bó cơ đã đứt.
● Không loại bỏ được niêm mạc dư thừa.
● Hiệu quả “se khít” mang tính chức năng hơn là cấu trúc.
Laser hoặc sóng RF nội âm đạo
Các công nghệ này sử dụng nhiệt để kích thích tăng sinh collagen. Một số nghiên cứu bước đầu ghi nhận cải thiện độ săn chắc niêm mạc, nhưng hiệu quả thường ở mức nhẹ và có thể cần lặp lại định kỳ [4].
Hiện nay, các hiệp hội phụ khoa quốc tế vẫn khuyến cáo cần thêm bằng chứng dài hạn về hiệu quả và độ an toàn.
Phẫu thuật thu hẹp âm đạo (Vaginoplasty)
Đây là phương pháp can thiệp trực tiếp vào cấu trúc giải phẫu.
Quy trình gồm:
● Bóc tách thành sau âm đạo.
● Khâu phục hồi các bó cơ vòng bị tách rời.
● Cắt bỏ phần niêm mạc dư thừa.
● Tái tạo tầng sinh môn thẩm mỹ.
Theo các nghiên cứu phẫu thuật tái tạo vùng chậu, việc phục hồi giải phẫu đúng lớp giúp cải thiện rõ rệt độ săn chắc và chức năng co bóp [5].
Hiệu quả:
● Cải thiện cấu trúc gần như thời điểm trước sinh.
● Duy trì lâu dài nếu không sinh thường lại.
Khi nào nên cân nhắc phẫu thuật thu hẹp âm đạo?
Phẫu thuật thường được xem xét khi:
● Cảm giác lỏng lẻo rõ rệt kéo dài sau 6 tháng hậu sản.
● Ảnh hưởng đến chất lượng đời sống tình dục.
● Có kèm giãn tầng sinh môn hoặc sa nhẹ thành sau âm đạo.
● Các biện pháp tập luyện không mang lại cải thiện mong muốn.
Cần đánh giá lâm sàng đầy đủ bởi bác sĩ chuyên khoa sản phụ khoa trước khi quyết định.
Thời điểm nào thực hiện là phù hợp nhất?
Theo nguyên tắc phục hồi mô sau sinh:
● Nên chờ ít nhất 6 tháng để cơ thể hồi phục hoàn toàn.
● Tử cung và cấu trúc vùng chậu đã co hồi ổn định.
● Đã hoàn tất kế hoạch sinh con.
● Không còn cho con bú nếu cần gây mê toàn thân.
Việc thực hiện quá sớm có thể làm tăng nguy cơ biến chứng và ảnh hưởng kết quả lâu dài.
GÓC NHÌN CHUYÊN GIA: TS.BS BÙI CHÍ THƯƠNG
“Thu hẹp vùng kín sau sinh có thể thực hiện bằng nhiều phương pháp. Bài tập cơ sàn chậu là bước đầu tiên và cần thiết cho mọi phụ nữ sau sinh. Tuy nhiên, với những trường hợp giãn rộng cấu trúc rõ rệt, việc tái tạo đúng lớp cơ mới mang lại hiệu quả bền vững. Điều quan trọng nhất là đánh giá đúng mức độ tổn thương và lựa chọn thời điểm phù hợp.”
THÔNG TIN TÁC GIẢ
Tiến sĩ, Bác sĩ Bùi Chí Thương
● Giảng viên Đại học Y Dược TP.HCM
● Bác sĩ Sản Phụ Khoa – Bệnh viện Nhân Dân Gia Định
● Sáng lập Trung tâm Thẩm mỹ Sản phụ khoa Miracle
TÀI LIỆU THAM KHẢO
World Health Organization (WHO). (2018). WHO recommendations: intrapartum care for a positive childbirth experience.
DeLancey JO. (2008). Pelvic floor anatomy and childbirth injury. Obstet Gynecol.
Dumoulin C, et al. (2018). Pelvic floor muscle training versus no treatment for urinary incontinence in women. Cochrane Database Syst Rev.
Salvatore S, et al. (2015). Histological study on the effects of microablative fractional CO2 laser on atrophic vaginal tissue. Climacteric.
Barber MD. (2016). Pelvic organ prolapse surgery. N Engl J Med.
