Tác giả: Tiến sĩ, Bác sĩ Kiều Thơ | Cập nhật lần cuối: 09/02/2026
(Xem hồ sơ khoa học ORCID của tác giả tại cuối bài)
MỤC LỤC
Phẫu thuật hàm hô là gì?
Nguyên nhân nào gây ra tình trạng hàm hô?
Ai nên cân nhắc phẫu thuật hàm hô?
Các kỹ thuật phẫu thuật hàm hô hiện nay là gì?
Vì sao cần phối hợp phẫu thuật hàm hô với niềng răng?
Góc nhìn chuyên gia
Tài liệu tham khảo
Phẫu thuật hàm hô là phương pháp chỉnh hình xương hàm giúp cải thiện đồng thời thẩm mỹ gương mặt và chức năng ăn nhai trong các trường hợp hô do xương. Đây là giải pháp điều trị toàn diện, được áp dụng rộng rãi trong phẫu thuật hàm mặt hiện đại.
● Phẫu thuật hàm hô tác động trực tiếp lên xương hàm, không chỉ mô mềm hay đường nét bề mặt.
● Chỉ định chủ yếu cho hô do xương hoặc hô phối hợp răng - xương.
● Phẫu thuật hai hàm là kỹ thuật phổ biến nhất trong các trường hợp hô phức tạp.
● Niềng răng là phần không thể tách rời để đảm bảo khớp cắn ổn định lâu dài.
PHẪU THUẬT HÀM HÔ LÀ GÌ?
Phẫu thuật hàm hô là một dạng phẫu thuật chỉnh hình xương hàm (Orthognathic Surgery) nhằm điều chỉnh vị trí xương hàm trên và/hoặc hàm dưới về tương quan hài hòa hơn với nền sọ. Khác với các phẫu thuật thẩm mỹ chỉ thay đổi hình dạng bề mặt xương, kỹ thuật này di chuyển toàn bộ khối xương hàm, từ đó cải thiện cả khớp cắn, chức năng nhai và thẩm mỹ khuôn mặt [1].
NGUYÊN NHÂN NÀO GÂY RA TÌNH TRẠNG HÀM HÔ?
Tình trạng hàm hô có thể xuất phát từ nhiều yếu tố khác nhau, được phân loại trên lâm sàng như sau:
● Hô do răng: Răng cửa trên chìa ra trước trong khi xương hàm có vị trí bình thường; thường điều trị hiệu quả bằng chỉnh nha đơn thuần.
● Hô do xương:
- Xương hàm trên phát triển quá mức ra trước.
- Xương hàm dưới lùi sau.
- Hoặc kết hợp cả hai tình trạng trên.
Trường hợp này phẫu thuật hàm hô là chỉ định chính, vì niềng răng không thể thay đổi cấu trúc xương [2].
● Hô do cả răng và xương: Cần phối hợp chỉnh nha và phẫu thuật.
AI NÊN CÂN NHẮC PHẪU THUẬT HÀM HÔ?
Phẫu thuật hàm hô thường được chỉ định khi có một hoặc nhiều yếu tố sau:
● Mất cân đối gương mặt như mặt lồi, cằm lẹm, cười hở lợi nhiều.
● Sai lệch khớp cắn nghiêm trọng, ảnh hưởng đến ăn nhai và phát âm.
● Rối loạn khớp thái dương hàm liên quan đến sai khớp cắn.
● Điều trị chỉnh nha đơn thuần không mang lại hiệu quả chức năng.
CÁC KỸ THUẬT PHẪU THUẬT HÀM HÔ HIỆN NAY LÀ GÌ?
Tùy theo nguyên nhân và mức độ hô, bác sĩ sẽ lựa chọn kỹ thuật phù hợp nhằm đạt hiệu quả tối ưu.
PHẪU THUẬT CẮT XƯƠNG HÀM TRÊN (LE FORT I OSTEOTOMY) LÀ GÌ?
Áp dụng khi hô chủ yếu do xương hàm trên quá phát ra trước. Bác sĩ cắt rời khối xương hàm trên, di chuyển về vị trí khớp cắn chuẩn và cố định bằng nẹp vít titan y tế. Đường mổ nằm hoàn toàn trong miệng, không để lại sẹo ngoài da [3].
PHẪU THUẬT CẮT XƯƠNG HÀM DƯỚI (BSSO) ĐƯỢC ÁP DỤNG KHI NÀO?
Kỹ thuật Bilateral Sagittal Split Osteotomy (BSSO) được chỉ định khi hô liên quan đến tình trạng hàm dưới lùi sau. Xương hàm dưới được cắt dọc hai bên và trượt ra trước để tái lập tương quan hàm.
PHẪU THUẬT HAI HÀM (BIMAXILLARY OSTEOTOMY) CÓ ƯU ĐIỂM GÌ?
Đây là kỹ thuật phổ biến nhất trong các trường hợp hô phức tạp. Phẫu thuật kết hợp cắt xương hàm trên (Le Fort I) và hàm dưới (BSSO), cho phép điều chỉnh toàn diện khớp cắn, đường thở và thẩm mỹ khuôn mặt, mang lại hiệu quả ổn định lâu dài [4].
VÌ SAO CẦN PHỐI HỢP PHẪU THUẬT HÀM HÔ VỚI NIỀNG RĂNG?
Phẫu thuật hàm hô gần như luôn cần phối hợp chỉnh nha.
● Niềng răng trước mổ giúp sắp xếp răng đúng vị trí trên từng cung hàm.
● Niềng răng sau mổ giúp tinh chỉnh khớp cắn và duy trì kết quả ổn định.
Việc phối hợp liên chuyên khoa là yếu tố quyết định thành công của điều trị.
GÓC NHÌN CHUYÊN GIA - TS.BS KIỀU THƠ
“Phẫu thuật hàm hô là giải pháp điều trị chuyên sâu cho các trường hợp hô do xương, mang lại sự thay đổi rõ rệt về thẩm mỹ và chức năng. Đây là một quá trình y khoa phức tạp, đòi hỏi bác sĩ phẫu thuật hàm mặt có chuyên môn cao và kế hoạch điều trị cá thể hóa cho từng trường hợp.”
THÔNG TIN TÁC GIẢ
Tiến sĩ, Bác sĩ Kiều Thơ
● Giảng viên Đại học Y Dược TP.HCM.
● Bác sĩ Tai Mũi Họng - Bệnh viện Nhân Dân Gia Định.
● Sáng lập Trung tâm Thẩm mỹ Sản Phụ Khoa Miracle.
● Xác thực chuyên gia (ORCID): https://orcid.org/0000-0001-5104-9347
TÀI LIỆU THAM KHẢO
Proffit WR, White RP. (2019). Surgical-orthodontic treatment. Journal of Oral and Maxillofacial Surgery.
Al-Moraissi EA et al. (2018). Indications and outcomes of orthognathic surgery. International Journal of Oral and Maxillofacial Surgery.
Bell WH. (2017). Le Fort I osteotomy: indications and technique. Oral and Maxillofacial Surgery Clinics.
World Health Organization (WHO). (2021). Patient safety in complex surgical care.
