Nhiều mẹ sau sinh mổ nghĩ rằng vì không sinh ngả âm đạo nên vùng chậu sẽ không bị ảnh hưởng. Đây là một hiểu lầm khá phổ biến. Sinh mổ giúp tránh được tổn thương cơ nâng hậu môn và âm đạo do quá trình rặn đẻ, nhưng cơ sàn chậu vẫn chịu tác động từ suốt thai kỳ, từ thay đổi hormone đến việc tăng áp lực ổ bụng. Điều này có nghĩa là quan hệ sau sinh mổ vẫn cần được cân nhắc thời điểm, mức độ và cảm giác của cơ thể.
Thời điểm an toàn nhất để quan hệ lại thường rơi vào khoảng sáu tuần sau sinh khi vết mổ ngoài da và mô bên trong đã liền tương đối. Tuy vậy, mỗi cơ địa hồi phục khác nhau. Nếu vùng bụng dưới còn căng tức, cảm giác kéo nặng, đau khi xoay người hoặc đứng lên, nghĩa là mô sâu chưa thực sự ổn định. Việc quan hệ quá sớm có thể làm tăng áp lực lên cơ bụng và gián tiếp lên sàn chậu, tạo cảm giác đau âm đạo, khô rát hoặc căng tức vùng tiểu khung.
Sinh mổ còn khiến nhiều mẹ gặp tình trạng rối loạn nội tiết tạm thời, cụ thể là estrogen giảm mạnh. Điều này làm âm đạo khô hơn, dễ đau khi quan hệ. Một số mẹ mô tả cảm giác “căng tức sâu bên trong” hoặc “đau đâm lên bụng dưới”. Các triệu chứng này không phải bất thường, nhưng là dấu hiệu cơ thể chưa sẵn sàng.
Khi quan hệ trở lại, điều quan trọng nhất là cảm nhận cơ thể. Nếu có cảm giác đau tăng dần, xót, nhói ở vùng bụng dưới, hoặc cảm giác nặng tức vùng đáy chậu sau khi quan hệ, mẹ nên tạm dừng. Đây là biểu hiện của cơ sàn chậu yếu, thậm chí căng co quá mức do thay đổi sau sinh. Việc ép bản thân quan hệ khi cơ thể chưa phục hồi đủ chỉ làm thời gian hồi phục kéo dài hơn.
Một yếu tố nữa mà nhiều mẹ không để ý chính là tâm lý sau sinh. Sinh mổ làm mẹ hạn chế vận động lâu ngày, cảm giác về cơ thể thay đổi, kết hợp với thiếu ngủ, stress và việc chăm em bé liên tục khiến vùng chậu và cơ sàn chậu luôn trong trạng thái co gồng. Nếu tâm lý quá căng thẳng, hormone oxytocin giảm, cơ thể sẽ khó thư giãn khi quan hệ và đau là điều dễ gặp.
Ở những trường hợp mẹ có cảm giác khô sâu, đau rát dai dẳng, đau kiểu châm chích khi thâm nhập, hoặc đau kiểu “căng kéo”, bác sĩ sẽ kiểm tra xem có tình trạng viêm teo âm đạo sau sinh, sàn chậu tăng trương lực hay rối loạn chức năng cơ vùng chậu. Tất cả đều có thể cải thiện bằng liệu trình vật lý trị liệu sàn chậu, kỹ thuật thả lỏng cơ sâu và công nghệ phục hồi mô như INDIBA.
Nhìn chung, sinh mổ không làm vùng chậu “miễn nhiễm” hoàn toàn với tác động của việc mang thai và quan hệ sau sinh. Điều mẹ cần là thời gian hồi phục đủ, lắng nghe cơ thể và xử lý sớm nếu có dấu hiệu của yếu hoặc đau vùng chậu. Quan hệ trở lại đúng thời điểm sẽ an toàn, thoải mái và không ảnh hưởng đến sức khỏe lâu dài.
