MỤC LỤC
Ngưng thở khi ngủ ở trẻ em là gì?
Dấu hiệu nhận biết ngưng thở khi ngủ ở trẻ em là gì?
Ngưng thở khi ngủ ảnh hưởng thế nào đến sự phát triển của trẻ?
Khi nào cần đưa trẻ đi khám chuyên khoa?
Phương pháp điều trị và chăm sóc theo khuyến cáo y khoa hiện nay
Kết luận
Tài liệu tham khảo
Ngưng thở khi ngủ ở trẻ em là một rối loạn hô hấp khi ngủ có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến trí tuệ, hành vi và sự phát triển lâu dài nếu không được phát hiện sớm. Các biểu hiện thường không điển hình, dễ bị nhầm với vấn đề học tập hoặc hành vi.
● Ngưng thở khi ngủ ở trẻ em thường biểu hiện bằng tăng động, kém tập trung hơn là buồn ngủ.
● Tình trạng này có thể ảnh hưởng đến phát triển trí tuệ, hành vi và sức khỏe tim mạch lâu dài.
● Ngáy to, thở miệng và tư thế ngủ bất thường là những dấu hiệu cảnh báo quan trọng.
● Đo đa ký giấc ngủ là tiêu chuẩn vàng để chẩn đoán chính xác.
Ngưng thở khi ngủ ở trẻ em là gì?
Ngưng thở khi ngủ ở trẻ em là tình trạng hơi thở bị ngưng hoặc giảm đáng kể nhiều lần trong khi ngủ do tắc nghẽn đường thở trên hoặc rối loạn điều hòa hô hấp trung ương. Mỗi lần ngưng thở có thể làm giảm oxy máu và phá vỡ cấu trúc giấc ngủ, từ đó ảnh hưởng đến sự phát triển thể chất và thần kinh của trẻ [1].
Dấu hiệu nhận biết ngưng thở khi ngủ ở trẻ em là gì?
Các biểu hiện ở trẻ em thường không điển hình như ở người lớn, bao gồm:
● Buồn ngủ ban ngày, mệt mỏi, chậm chạp dù thời gian ngủ đủ.
● Tăng động, khó tập trung, hành vi bốc đồng, dễ bị nhầm với rối loạn tăng động giảm chú ý (ADHD).
● Kết quả học tập giảm sút không rõ nguyên nhân.
● Thở bằng miệng, khó nuốt hoặc cảm giác thiếu không khí khi thức.
● Co lõm lồng ngực khi hít vào, cho thấy dấu hiệu tắc nghẽn đường thở.
● Ra nhiều mồ hôi khi ngủ dù môi trường mát mẻ.
● Trào ngược dạ dày - thực quản, nôn trớ về đêm.
● Tư thế ngủ bất thường như ngủ sấp, đầu ngửa ra sau, cuộn người.
● Cử động tay chân liên tục khi ngủ, làm giấc ngủ bị gián đoạn.
● Ngáy to, thở khò khè, có thể kèm những khoảng ngưng thở.
● Đái dầm tái phát sau khi đã kiểm soát được bàng quang.
Ngưng thở khi ngủ ảnh hưởng thế nào đến sự phát triển của trẻ?
Nếu không được điều trị kịp thời, ngưng thở khi ngủ có thể gây ra nhiều hậu quả lâu dài:
● Giảm cung cấp oxy cho não, ảnh hưởng đến phát triển trí tuệ và khả năng nhận thức [2].
● Suy giảm trí nhớ, khả năng học tập và tập trung.
● Rối loạn hành vi, dễ cáu gắt, lo âu hoặc trầm cảm.
● Tăng nguy cơ béo phì, tăng huyết áp và rối loạn chuyển hóa khi trưởng thành [3].
Khi nào cần đưa trẻ đi khám chuyên khoa?
Cha mẹ nên cho trẻ thăm khám khi nhận thấy:
● Ngáy to và thường xuyên vào ban đêm.
● Có những cơn ngưng thở, thở hổn hển khi ngủ.
● Buồn ngủ ban ngày quá mức, kết quả học tập giảm sút không giải thích được.
Trong những trường hợp nghi ngờ, đo đa ký giấc ngủ (polysomnography) được xem là tiêu chuẩn vàng giúp đánh giá mức độ ngưng thở và định hướng điều trị phù hợp [4].
Phương pháp điều trị và chăm sóc theo khuyến cáo y khoa hiện nay
Tùy theo nguyên nhân và mức độ bệnh, hướng tiếp cận điều trị có thể bao gồm:
● Điều chỉnh cân nặng ở trẻ thừa cân hoặc béo phì.
● Điều trị các bệnh lý gây tắc nghẽn đường thở như viêm mũi dị ứng, VA hoặc amidan phì đại.
● Hướng dẫn tư thế ngủ phù hợp, hạn chế nằm ngửa kéo dài.
● Duy trì chế độ dinh dưỡng cân đối và hoạt động thể chất phù hợp với lứa tuổi.
Cha mẹ cũng cần tạo môi trường ngủ yên tĩnh, thông thoáng và tránh để trẻ tiếp xúc với khói thuốc lá.
Kết luận
Trẻ bị ngưng thở khi ngủ nguyên nhân thường đến từ chất lượng giấc ngủ. Việc cha mẹ quan sát thói quen ngủ của trẻ và đưa trẻ đi gặp bác sĩ chuyên khoa để can thiệp sớm đóng vai trò then chốt trong việc bảo vệ giấc ngủ và sự phát triển toàn diện của trẻ.
TÀI LIỆU THAM KHẢO
Marcus CL, et al. (2012). Diagnosis and management of childhood obstructive sleep apnea syndrome. Pediatrics.
Beebe DW. (2006). Neurobehavioral morbidity associated with disordered breathing during sleep in children. Sleep.
World Health Organization. (2020). Obesity and overweight: health consequences.
Aurora RN, et al. (2011). Practice parameters for the respiratory indications for polysomnography in children. Sleep.
