MỤC LỤC
Hiện tượng trẻ đi bằng đầu ngón chân là gì?
Vì sao trẻ lại đi bằng đầu ngón chân?
Dấu hiệu nhận biết đi nhón chân cần theo dõi
Khi nào cha mẹ nên đưa trẻ đi khám?
Kết luận
Tài liệu tham khảo
Trẻ đi bằng đầu ngón chân là hiện tượng khá thường gặp trong giai đoạn tập đi và đa số sẽ tự hết khi trẻ trưởng thành hơn. Tuy nhiên, nếu tình trạng này kéo dài sau 2 tuổi hoặc kèm dấu hiệu bất thường, cần được đánh giá y khoa để loại trừ nguyên nhân bệnh lý.
● Đi nhón chân có thể là hiện tượng sinh lý bình thường ở trẻ mới tập đi.
● Tình trạng kéo dài sau 2 tuổi cần được theo dõi kỹ.
● Một số bệnh lý thần kinh - cơ có thể liên quan đến dáng đi nhón chân.
● Phát hiện và can thiệp sớm giúp phòng ngừa rối loạn vận động lâu dài.
Hiện tượng trẻ đi bằng đầu ngón chân là gì?
Đi bằng đầu ngón chân là tình trạng khi trẻ di chuyển mà gót chân không chạm đất, chủ yếu dùng phần đầu bàn chân để bước đi. Hiện tượng này thường xuất hiện ở giai đoạn trẻ mới tập đi và được xem là một phần của quá trình hoàn thiện kỹ năng vận động.
Ở đa số trẻ khỏe mạnh, khi khả năng thăng bằng và kiểm soát cơ tốt hơn, dáng đi sẽ tự điều chỉnh về bình thường mà không cần can thiệp [1].
Vì sao trẻ lại đi bằng đầu ngón chân?
Trong phần lớn trường hợp, không tìm thấy nguyên nhân bệnh lý rõ ràng. Tình trạng này được gọi là đi nhón chân vô căn, nghĩa là trẻ vẫn có thể đặt gót chân xuống đất nhưng có xu hướng thích đi nhón hơn.
Tuy nhiên, đi bằng đầu ngón chân cũng có thể liên quan đến một số nguyên nhân y khoa:
● Bại não hoặc rối loạn thần kinh trung ương: gây tăng trương lực cơ, hạn chế vận động linh hoạt.
● Rối loạn thần kinh - cơ như loạn dưỡng cơ, dẫn đến yếu và teo cơ tiến triển.
● Rối loạn phổ tự kỷ (ASD): một số trẻ có xu hướng đi nhón chân, thường đi kèm khó khăn về giao tiếp và hành vi [2].
Việc đánh giá toàn diện giúp phân biệt giữa đi nhón chân lành tính và đi nhón chân do bệnh lý.
Dấu hiệu nhận biết đi nhón chân cần theo dõi
Biểu hiện điển hình là gót chân không chạm sàn khi đi. Ngoài ra, trẻ có thể gặp:
● Dễ mất thăng bằng, hay vấp ngã.
● Phối hợp vận động kém hơn so với trẻ cùng tuổi.
● Dáng đi căng cứng, cơ bắp chân có xu hướng co rút.
Nếu sau 2 tuổi, trẻ vẫn duy trì dáng đi này với tần suất cao, cha mẹ nên ghi nhận cụ thể để cung cấp thông tin cho bác sĩ.
Khi nào cha mẹ nên đưa trẻ đi khám?
Cha mẹ nên đưa trẻ đến cơ sở y tế khi có một trong các dấu hiệu sau:
● Trẻ vẫn đi nhón chân sau 2 tuổi.
● Khó giữ thăng bằng hoặc hay té ngã khi đi lại.
● Có dấu hiệu cứng cơ, yếu cơ hoặc chậm phát triển vận động.
● Xuất hiện bất thường về giao tiếp, hành vi, nghi ngờ rối loạn phổ tự kỷ.
Việc thăm khám sớm giúp xác định nguyên nhân và lựa chọn hướng theo dõi hoặc can thiệp phù hợp, hạn chế các vấn đề cơ xương khớp về sau [3].
Kết luận
Đi bằng đầu ngón chân là hiện tượng phổ biến và thường lành tính ở trẻ nhỏ. Tuy nhiên, khi tình trạng kéo dài hoặc đi kèm các dấu hiệu bất thường, việc thăm khám và đánh giá sớm là bước rất quan trọng để giúp đảm bảo trẻ phát triển vận động khỏe mạnh và toàn diện.
TÀI LIỆU THAM KHẢO
Engström P, Tedroff K. (2018). Idiopathic toe-walking: Prevalence and natural history. Journal of Pediatric Orthopaedics.
Ming X, et al. (2007). Toe walking in children with autism spectrum disorders. Brain & Development.
American Academy of Pediatrics. (2021). Gait abnormalities in children: Clinical evaluation and management.
