Tác giả: Tiến sĩ, Bác sĩ Kiều Thơ | Cập nhật lần cuối: 02/02/2026
(Xem hồ sơ khoa học ORCID của tác giả tại cuối bài)
MỤC LỤC
Có nên để trẻ sơ sinh khóc cho “khỏe phổi”?
Rơ lưỡi bằng mật ong cho trẻ sơ sinh có an toàn không?
Uống nước gạo có giúp trẻ béo khỏe hơn sữa?
Cho trẻ ăn càng nhiều càng tốt có đúng không?
Uống nước gừng có giúp trẻ ấm bụng, nhanh khỏi cảm lạnh?
Cạo trọc đầu có giúp tóc trẻ mọc dày và đen hơn?
Ôm ấp trẻ nhiều có làm trẻ “hư”?
Lời khuyên từ chuyên gia
Tài liệu tham khảo
Nhiều quan niệm nuôi dạy trẻ theo dân gian không dựa trên bằng chứng khoa học và có thể ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe, tâm lý cũng như sự phát triển lâu dài của trẻ. Việc nhận diện và loại bỏ những hiểu lầm này là bước quan trọng giúp cha mẹ chăm sóc con đúng cách, an toàn và nhân văn.
● Nhiều thói quen nuôi trẻ truyền miệng không có cơ sở khoa học, thậm chí tiềm ẩn rủi ro.
● Trẻ nhỏ có nhu cầu sinh lý và cảm xúc đặc thù, cần được đáp ứng kịp thời và phù hợp.
● Dinh dưỡng và chăm sóc sớm sai cách có thể ảnh hưởng lâu dài đến thể chất và tâm lý.
● Cha mẹ nên ưu tiên khuyến cáo từ các tổ chức y tế uy tín như WHO, AAP.
Có nên để trẻ sơ sinh khóc cho “khỏe phổi”?
Quan niệm cho rằng trẻ khóc nhiều sẽ giúp phổi khỏe hơn là không có cơ sở khoa học. Trẻ sơ sinh khóc để biểu đạt nhu cầu như đói, khó chịu, đau hoặc cần được an ủi. Việc để trẻ khóc kéo dài có thể làm tăng hormone căng thẳng, ảnh hưởng đến sự phát triển cảm xúc và cảm giác an toàn sau này. Dỗ dành kịp thời giúp trẻ hình thành sự gắn kết và ổn định tâm lý sớm.
Rơ lưỡi bằng mật ong cho trẻ sơ sinh có an toàn không?
Mật ong tuyệt đối không an toàn cho trẻ dưới 12 tháng tuổi. Mật ong có thể chứa bào tử vi khuẩn Clostridium botulinum, gây ngộ độc botulinum - một tình trạng nguy hiểm, có thể đe dọa tính mạng [1]. Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ khuyến cáo không sử dụng mật ong cho trẻ dưới 1 tuổi. Việc vệ sinh khoang miệng nên thực hiện bằng gạc sạch, nước đun sôi để nguội hoặc theo hướng dẫn y tế.
Uống nước gạo có giúp trẻ béo khỏe hơn sữa?
Nước gạo không thể thay thế sữa mẹ hoặc sữa công thức. Dù chứa một lượng carbohydrate, nước gạo thiếu protein, chất béo, vitamin và khoáng chất thiết yếu. Việc thay thế sữa bằng nước gạo có thể dẫn đến thiếu dinh dưỡng và chậm phát triển. WHO khẳng định sữa mẹ là nguồn dinh dưỡng tối ưu trong 6 tháng đầu đời; các thực phẩm khác không nên đưa vào quá sớm [2].
Cho trẻ ăn càng nhiều càng tốt có đúng không?
Ép ăn hoặc cho ăn quá mức không giúp trẻ khỏe mạnh hơn mà có thể gây rối loạn tiêu hóa, tăng nguy cơ thừa cân, béo phì và hình thành mối quan hệ tiêu cực với thức ăn. Trẻ cần được tôn trọng cảm giác đói – no tự nhiên. Việc xây dựng thói quen ăn uống lành mạnh, đa dạng và phù hợp độ tuổi quan trọng hơn số lượng.
Uống nước gừng có giúp trẻ ấm bụng, nhanh khỏi cảm lạnh?
Gừng có lợi ích nhất định với người lớn, nhưng không được khuyến cáo sử dụng tùy tiện cho trẻ nhỏ, đặc biệt là trẻ dưới 6 tháng. Hệ tiêu hóa còn non yếu có thể bị kích ứng, dẫn đến nôn ói hoặc rối loạn tiêu hóa. Khi trẻ có biểu hiện cảm lạnh, các biện pháp an toàn hơn bao gồm giữ ấm, bú mẹ thường xuyên và theo dõi sát các dấu hiệu bất thường.
Cạo trọc đầu có giúp tóc trẻ mọc dày và đen hơn?
Độ dày và màu sắc tóc phụ thuộc chủ yếu vào yếu tố di truyền và dinh dưỡng, không bị ảnh hưởng bởi việc cạo đầu. Nang tóc nằm sâu dưới da không thay đổi sau khi cạo. Ngược lại, da đầu trẻ rất nhạy cảm; cạo đầu có thể gây trầy xước, viêm nhiễm. Chăm sóc dinh dưỡng đầy đủ và vệ sinh nhẹ nhàng là giải pháp phù hợp hơn.
Ôm ấp trẻ nhiều có làm trẻ “hư”?
Các nghiên cứu tâm lý học cho thấy việc ôm ấp, vỗ về giúp trẻ hình thành sự gắn kết an toàn, phát triển cảm xúc và khả năng xây dựng mối quan hệ xã hội sau này [3]. Trẻ được yêu thương đầy đủ không trở nên “yếu đuối” mà ngược lại, thường tự tin và ổn định tâm lý hơn.
GÓC NHÌN CHUYÊN GIA: TS.BS KIỀU THƠ
“Nuôi dạy trẻ không chỉ là chăm sóc thể chất mà còn là xây dựng nền tảng cảm xúc an toàn ngay từ những năm đầu đời. Việc cập nhật kiến thức khoa học, lắng nghe khuyến cáo từ các tổ chức y tế uy tín giúp cha mẹ bảo vệ sức khỏe thể chất và tinh thần của trẻ một cách toàn diện, bền vững.”
THÔNG TIN TÁC GIẢ
Tiến sĩ, Bác sĩ Kiều Thơ
● Giảng viên Đại học Y Dược TP.HCM
● Bác sĩ Tai Mũi Họng - Bệnh viện Nhân Dân Gia Định
● Sáng lập Trung tâm Thẩm mỹ Sản Phụ Khoa Miracle
● Xác thực chuyên gia (ORCID): https://orcid.org/0000-0001-5104-9347
TÀI LIỆU THAM KHẢO
American Academy of Pediatrics. Infant Botulism. HealthyChildren.org.
World Health Organization. (2023). Infant and young child feeding.
World Health Organization. (2020). Improving early childhood development.
