MỤC LỤC
Cảm lạnh và cúm ở trẻ nhỏ là gì?
Làm thế nào để giảm sổ mũi và nghẹt mũi cho trẻ?
Khi nào ho và sốt ở trẻ cần đặc biệt lưu ý?
Kết luận
Tài liệu tham khảo
Cảm lạnh và cúm ở trẻ nhỏ đa số là bệnh do virus, có thể chăm sóc và theo dõi an toàn tại nhà nếu cha mẹ hiểu đúng dấu hiệu và cách xử trí. Việc can thiệp phù hợp giúp trẻ dễ chịu hơn, hạn chế biến chứng và tránh lạm dụng thuốc không cần thiết.
● Phần lớn trẻ bị cảm lạnh không cần dùng kháng sinh, điều trị chủ yếu là chăm sóc hỗ trợ.
● Sổ mũi, nghẹt mũi, ho và sốt nhẹ thường tự khỏi trong 7 - 14 ngày.
● Không tự ý dùng thuốc ho, thuốc thông mũi hoặc aspirin cho trẻ nhỏ.
● Cần nhận biết sớm dấu hiệu cảnh báo để đưa trẻ đi khám đúng thời điểm.
1. Cảm lạnh và cúm ở trẻ nhỏ là gì?
Cảm lạnh ở trẻ em chủ yếu do virus đường hô hấp gây ra, phổ biến nhất là rhinovirus, coronavirus và RSV. Cúm cũng do virus nhưng thường gây triệu chứng toàn thân rõ hơn. Theo Học viện Nhi khoa Hoa Kỳ, phần lớn trường hợp không cần điều trị đặc hiệu và sẽ tự cải thiện trong vòng 1 - 2 tuần [1].
Dịch mũi của trẻ thường trong ở giai đoạn đầu, sau đó có thể chuyển vàng hoặc xanh nhạt. Màu dịch mũi không đồng nghĩa với nhiễm khuẩn và không phải là chỉ định dùng kháng sinh [1].
2. Làm thế nào để giảm sổ mũi và nghẹt mũi cho trẻ?
Mục tiêu chính là giúp trẻ dễ thở và thoải mái hơn, thay vì cố “cắt” triệu chứng.
Các biện pháp được khuyến cáo gồm:
● Nhỏ hoặc xịt mũi bằng dung dịch nước muối sinh lý 0,9% nhiều lần trong ngày để làm loãng dịch nhầy.
● Dùng máy tạo độ ẩm phun sương mát trong phòng ngủ giúp làm dịu niêm mạc mũi.
● Có thể hít hơi nước ấm gián tiếp từ phòng tắm (không xông trực tiếp lên trẻ).
● Hút mũi nhẹ nhàng cho trẻ nhỏ khi có nhiều dịch nhầy.
Các thuốc thông mũi đường uống hoặc xịt không được khuyến cáo dùng thường quy cho trẻ nhỏ vì nguy cơ tác dụng phụ và hiệu quả hạn chế [2].
3. Khi nào ho và sốt ở trẻ cần đặc biệt lưu ý?
Ho là phản xạ bảo vệ tự nhiên của đường thở và thường tự giảm khi dịch nhầy được loại bỏ. Tuy nhiên, cần theo dõi kỹ khi trẻ:
● Ho nhiều về đêm, ho kéo dài gây mất ngủ.
● Ho kèm thở nhanh, khó thở hoặc rút lõm lồng ngực.
Các biện pháp hỗ trợ an toàn tại nhà:
● Cho trẻ uống đủ nước, ưu tiên nước ấm.
● Duy trì độ ẩm không khí phù hợp.
● Với trẻ trên 1 tuổi, mật ong có thể giúp giảm ho và làm dịu họng [3].
Sốt là phản ứng miễn dịch bình thường. Có thể dùng acetaminophen hoặc ibuprofen đúng liều theo cân nặng. Không dùng aspirin cho trẻ em do nguy cơ hội chứng Reye [4].
Kết luận
Cảm lạnh và cúm ở trẻ nhỏ phần lớn là bệnh lành tính, có thể chăm sóc hiệu quả tại nhà nếu cha mẹ hiểu đúng bản chất bệnh, theo dõi sát, chăm sóc hỗ trợ phù hợp và đưa trẻ đi khám khi cần thiết.
TÀI LIỆU THAM KHẢO
American Academy of Pediatrics. (2023). Caring for Your Child’s Cold or Flu.
World Health Organization. (2022). Use of cough and cold medicines in children.
Oduwole O, et al. (2018). Honey for acute cough in children. Cochrane Database Syst Rev.
Centers for Disease Control and Prevention (CDC). (2023). Reye’s syndrome and aspirin use in children.
