Viêm mũi dị ứng, hay còn gọi là viêm mũi do dị ứng, là một phản ứng dị ứng gây ra sự kích ứng trong mũi khi tiếp xúc với các chất gây dị ứng như phấn hoa, bụi nhà, lông thú hoặc nấm mốc. Đây là một vấn đề phổ biến mà nhiều người trên toàn thế giới phải đối mặt, và mặc dù có thể gây ra nhiều triệu chứng khó chịu, viêm mũi dị ứng thường dễ dàng được điều trị bằng các loại thuốc phổ biến mà bạn có thể mua từ hiệu thuốc mà không cần toa bác sĩ.
Viêm mũi dị ứng là gì?
Viêm mũi dị ứng xảy ra khi hệ thống miễn dịch của cơ thể phản ứng quá mức với các chất bình thường mà bạn hít vào, chẳng hạn như phấn hoa, gây ra một loạt các triệu chứng. Các triệu chứng của viêm mũi dị ứng rất giống với cảm cúm thông thường, bao gồm:
Hắt hơi
Ngứa mũi
Mũi bị nghẹt hoặc chảy nước
Mắt ngứa, đỏ và chảy nước mắt
Ho
Ngứa miệng hoặc vòm họng
Những triệu chứng này thường xuất hiện ngay sau khi bạn tiếp xúc với chất gây dị ứng và có thể kéo dài trong suốt thời gian bạn tiếp xúc với tác nhân gây dị ứng.
Nguyên nhân của viêm mũi dị ứng
Nguyên nhân của viêm mũi dị ứng đến từ phản ứng của hệ miễn dịch đối với các chất gây dị ứng mà nó coi là "kẻ xâm nhập" dù những chất này vô hại với phần lớn mọi người. Các chất gây dị ứng phổ biến bao gồm:
Phấn hoa từ cây cỏ và cỏ dại: Đây là nguyên nhân phổ biến nhất, đặc biệt trong mùa xuân và hè, thường được gọi là sốt cỏ khô.
Bụi nhà: Các hạt bụi nhỏ có thể chứa các thành phần như da chết, phấn hoa, nấm mốc và lông thú.
Lông thú nuôi: Các mảnh da chết từ chó, mèo và các loài động vật khác có thể là nguyên nhân gây dị ứng.
Nấm mốc: Phát triển trong các môi trường ẩm ướt, nấm mốc có thể thả các bào tử vào không khí và gây kích ứng cho những người nhạy cảm.
Bạn có nhiều khả năng bị viêm mũi dị ứng hơn nếu trong gia đình bạn có người bị dị ứng, đặc biệt nếu họ cũng mắc các bệnh khác như eczema hoặc hen suyễn. Ngoài ra, một số người có thể bị dị ứng khi tiếp xúc với các tác nhân như bụi gỗ, bột mì và latex, đặc biệt là những người làm việc trong các ngành công nghiệp liên quan đến các chất này.
Phân biệt viêm mũi dị ứng và viêm mũi không do dị ứng
Điều quan trọng là phân biệt viêm mũi dị ứng với viêm mũi không do dị ứng. Viêm mũi không do dị ứng thường là do các yếu tố môi trường khác gây ra như thay đổi thời tiết (quá nóng hoặc quá lạnh), thay đổi độ ẩm hoặc nhiễm trùng do vi khuẩn hoặc virus. Trong khi viêm mũi dị ứng là phản ứng của cơ thể với chất gây dị ứng, viêm mũi không do dị ứng không liên quan đến phản ứng miễn dịch và thường không gây ra ngứa hoặc hắt hơi.
Cách tự điều trị viêm mũi dị ứng
Viêm mũi dị ứng có thể được kiểm soát một cách hiệu quả mà không cần gặp bác sĩ, trừ khi triệu chứng trở nên nghiêm trọng. Một trong những cách tốt nhất để kiểm soát tình trạng này là tránh tiếp xúc với các tác nhân gây dị ứng càng nhiều càng tốt.
Bạn cũng có thể dùng các loại thuốc không kê đơn từ hiệu thuốc để giúp giảm triệu chứng, bao gồm:
Thuốc kháng histamin: Loại thuốc này giúp ngăn chặn phản ứng dị ứng trong cơ thể, làm giảm các triệu chứng như ngứa mũi và hắt hơi.
Thuốc xịt mũi thông mũi hoặc nhỏ mũi: Loại thuốc này có thể giúp giảm nghẹt mũi, tuy nhiên không nên sử dụng cho trẻ em dưới 6 tuổi mà không có sự hướng dẫn của bác sĩ.
Dung dịch muối rửa mũi: Có thể dùng dung dịch muối để rửa sạch các hạt gây dị ứng ra khỏi mũi, giúp giảm triệu chứng nghẹt mũi và viêm mũi.
Nếu triệu chứng của bạn kéo dài và không được kiểm soát bằng các biện pháp này, hãy tìm đến bác sĩ để được tư vấn và điều trị.
Cách tự làm dung dịch muối rửa mũi
Rửa mũi bằng dung dịch muối là một phương pháp hiệu quả để loại bỏ các chất gây dị ứng và giúp giảm triệu chứng. Bạn có thể mua dung dịch muối tại hiệu thuốc hoặc tự pha tại nhà bằng cách hòa tan 1/2 muỗng cà phê muối và một nhúm nhỏ baking soda trong 240ml nước ấm (đã đun sôi). Sử dụng dụng cụ bơm tiêm để rửa mũi, giúp loại bỏ dịch nhầy và làm sạch mũi.
Khi nào cần gặp bác sĩ
Mặc dù phần lớn các trường hợp viêm mũi dị ứng có thể được điều trị tại nhà, nhưng bạn nên đi khám bác sĩ nếu:
Triệu chứng viêm mũi dị ứng trở nên nặng hơn và không thể kiểm soát.
Bạn bị hen suyễn và triệu chứng hen cũng trở nên tồi tệ hơn.
Triệu chứng viêm mũi ảnh hưởng đến giấc ngủ và sinh hoạt hàng ngày.
Bạn không chắc chắn nguyên nhân gây ra triệu chứng của mình.
Các loại thuốc từ hiệu thuốc không hiệu quả.
Điều trị viêm mũi dị ứng từ bác sĩ
Nếu các biện pháp điều trị từ hiệu thuốc không mang lại kết quả, bác sĩ có thể kê đơn các loại thuốc mạnh hơn, như thuốc xịt mũi steroid hoặc thuốc kháng histamin theo toa. Trong một số trường hợp nặng hoặc phức tạp hơn, bạn có thể được giới thiệu đến các chuyên gia dị ứng để thực hiện các xét nghiệm và điều trị chuyên sâu.
Phòng ngừa viêm mũi dị ứng
Mặc dù không phải lúc nào cũng có thể tránh tiếp xúc với các chất gây dị ứng, nhưng bạn có thể thực hiện một số biện pháp để giảm triệu chứng:
Việc nên làm:
Đeo kính râm khi ra ngoài để tránh phấn hoa bay vào mắt.
Sử dụng ga giường và gối chống dị ứng, giặt đồ thường xuyên ở nhiệt độ trên 60°C.
Vệ sinh nhà cửa thường xuyên bằng cách lau chùi bằng khăn ẩm và sử dụng máy hút bụi có bộ lọc HEPA.
Tắm và chăm sóc thú cưng thường xuyên, giữ chúng bên ngoài nếu có thể.
Giữ nhà cửa khô ráo và thoáng mát, giải quyết các vấn đề về ẩm ướt và nấm mốc.
Những điều nên tránh:
Không để thú cưng vào phòng ngủ.
Hạn chế ra ngoài vào những ngày có lượng phấn hoa cao, đặc biệt là vào mùa xuân và hè.
Tránh phơi quần áo ngoài trời trong mùa phấn hoa để giảm thiểu nguy cơ dính phải các hạt phấn.
Viêm mũi dị ứng là một bệnh lý phổ biến, có thể gây ra nhiều phiền toái cho cuộc sống hàng ngày. Tuy nhiên, bằng cách hiểu rõ nguyên nhân gây bệnh, tránh các tác nhân gây dị ứng và áp dụng các biện pháp điều trị thích hợp, bạn có thể kiểm soát hiệu quả các triệu chứng của viêm mũi dị ứng. Nếu triệu chứng của bạn không được kiểm soát tốt, hãy tìm đến sự trợ giúp của các chuyên gia y tế để có được phác đồ điều trị phù hợp và an toàn nhất
Tài liệu tham khảo:
