Giấc ngủ và cân nặng có mối liên hệ mật thiết với nhau. Khi bạn ngủ không đủ giấc, cơ thể có thể thay đổi cách sử dụng năng lượng, điều chỉnh hormone và xử lý cảm giác đói — tất cả đều ảnh hưởng đến cân nặng. Ngược lại, việc thừa cân hoặc béo phì cũng có thể khiến bạn khó ngủ ngon giấc hơn, tạo thành một vòng luẩn quẩn ảnh hưởng đến sức khỏe tổng thể.
1. Tại sao thừa cân khiến bạn khó ngủ?
Những người thừa cân hoặc béo phì thường gặp khó khăn trong việc có được giấc ngủ chất lượng. Nguyên nhân là do mỡ thừa trong cơ thể có thể ảnh hưởng đến chu kỳ ngủ - thức và quá trình trao đổi chất.
Khi nằm xuống, lượng mỡ tích tụ ở vùng cổ có thể gây áp lực lên đường thở, khiến việc hít thở trở nên khó khăn hơn. Ở nhiều người, điều này dẫn đến ngáy ngủ hoặc chứng ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn (OSA) - một rối loạn giấc ngủ khiến hơi thở bị ngưng tạm thời trong khi ngủ.
Người bị OSA thường thức giấc nhiều lần mà không nhận ra, dẫn đến tình trạng mệt mỏi, buồn ngủ và thiếu năng lượng vào ban ngày, ngay cả khi họ nghĩ rằng mình đã ngủ đủ.
2. Mối liên hệ giữa béo phì và rối loạn giấc ngủ
Theo các nghiên cứu, người béo phì có nguy cơ mắc OSA cao gấp bảy lần so với người bình thường. Chứng ngưng thở khi ngủ không chỉ khiến bạn mất ngủ mà còn làm tăng nguy cơ mắc các bệnh mạn tính như tăng huyết áp, bệnh tim mạch và đái tháo đường type 2.
Ngoài ra, những người thừa cân còn dễ mắc mất ngủ như tình trạng khó đi vào giấc ngủ hoặc dễ tỉnh giấc giữa đêm. Khi mất ngủ kéo dài, cơ thể dễ rơi vào trạng thái căng thẳng, dẫn đến sự mất cân bằng hormone kiểm soát cảm giác đói và no, khiến bạn ăn nhiều hơn và tăng cân nhanh hơn.
3. Các bệnh lý liên quan làm gián đoạn giấc ngủ
Béo phì không chỉ ảnh hưởng đến hô hấp mà còn làm tăng nguy cơ mắc các bệnh lý gây rối loạn giấc ngủ khác, bao gồm:
- Trào ngược dạ dày thực quản (GERD): Axit dạ dày trào ngược vào thực quản gây ợ nóng, đặc biệt là vào ban đêm, khiến bạn khó ngủ yên.
- Viêm xương khớp: Trọng lượng cơ thể cao tạo áp lực lên khớp, gây đau và khiến việc nằm ngủ trở nên khó chịu.
- Hen suyễn: Khi đường thở bị viêm hoặc co thắt, việc hít thở trở nên khó khăn, làm gián đoạn giấc ngủ.
4. Làm thế nào để cải thiện giấc ngủ và cân nặng?
Để thoát khỏi vòng luẩn quẩn giữa thiếu ngủ và tăng cân, bạn nên:
- Duy trì cân nặng hợp lý thông qua chế độ ăn uống cân bằng và tập thể dục đều đặn.
- Ngủ đủ giấc từ 7 - 9 giờ mỗi đêm, hạn chế sử dụng thiết bị điện tử trước khi ngủ.
- Tránh ăn quá no hoặc uống rượu bia trước giờ ngủ.
- Nếu bạn thường xuyên ngáy to hoặc ngưng thở khi ngủ, hãy đến khám bác sĩ chuyên khoa hô hấp hoặc giấc ngủ để được chẩn đoán và điều trị đúng cách.
Giấc ngủ tốt không chỉ giúp bạn phục hồi năng lượng mà còn đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì cân nặng và sức khỏe lâu dài.
