MỤC LỤC
Đổ mồ hôi đêm là gì và khác gì với nóng khi ngủ?
Những nguyên nhân phổ biến gây đổ mồ hôi đêm
Khi nào đổ mồ hôi đêm là dấu hiệu bệnh lý cần lưu ý?
Làm thế nào để giảm đổ mồ hôi đêm an toàn và hiệu quả?
Kết luận
Tài liệu tham khảo
Đổ mồ hôi đêm là tình trạng tiết mồ hôi quá mức trong khi ngủ, xảy ra lặp lại và không liên quan đến nhiệt độ môi trường, có thể phản ánh rối loạn nội tiết, rối loạn giấc ngủ hoặc bệnh lý mạn tính tiềm ẩn cần được đánh giá y khoa.
● Đổ mồ hôi đêm không đơn thuần do nóng hoặc đắp chăn dày.
● Rối loạn nội tiết, ngưng thở khi ngủ và thuốc là các nguyên nhân thường gặp.
● Một số bệnh nhiễm trùng và ung thư có thể biểu hiện bằng đổ mồ hôi đêm kéo dài.
● Điều trị hiệu quả cần tập trung vào nguyên nhân gốc rễ thay vì chỉ xử lý triệu chứng.
Đổ mồ hôi đêm là gì và khác gì với nóng khi ngủ?
Đổ mồ hôi đêm được định nghĩa là tình trạng tiết mồ hôi nhiều trong lúc ngủ, đủ để làm ướt quần áo hoặc ga giường và gây tỉnh giấc, ngay cả khi môi trường ngủ mát mẻ. Khác với cảm giác nóng thoáng qua, tình trạng này thường xảy ra lặp lại và có liên quan đến rối loạn điều hòa thân nhiệt hoặc bệnh lý toàn thân [1].
Những nguyên nhân phổ biến gây đổ mồ hôi đêm
Đổ mồ hôi đêm có thể xuất phát từ nhiều cơ chế khác nhau, trong đó thường gặp nhất bao gồm:
● Rối loạn nội tiết tố và mãn kinh: Dao động estrogen ở giai đoạn tiền mãn kinh và mãn kinh gây cơn bốc hỏa, giãn mạch và tăng tiết mồ hôi về đêm [2].
● Cường giáp: Tăng hormone tuyến giáp làm tăng chuyển hóa, sinh nhiệt, kèm tim đập nhanh, run tay, sụt cân và mồ hôi nhiều [3].
● Hạ đường huyết ban đêm: Thường gặp ở người dùng insulin hoặc thuốc hạ đường huyết nhóm sulfonylurea, gây vã mồ hôi, hồi hộp và tỉnh giấc [4].
● Ngưng thở khi ngủ: Các đợt thiếu oxy kích hoạt hệ thần kinh giao cảm, làm tăng tiết mồ hôi trong lúc ngủ [5].
● Trào ngược dạ dày - thực quản (GERD): Trào ngược axit ban đêm có thể gây nóng rát ngực, tỉnh giấc và đổ mồ hôi [6].
● Tác dụng phụ của thuốc: Thuốc hạ sốt, NSAID, thuốc chống trầm cảm, steroid và liệu pháp hormone có thể kích thích tuyến mồ hôi [7].
● Căng thẳng và lo âu: Hoạt hóa kéo dài hệ thần kinh giao cảm làm rối loạn giấc ngủ và tăng tiết mồ hôi ban đêm.
● Nhiễm trùng mạn tính: Lao, viêm nội tâm mạc, viêm tủy xương hoặc nhiễm trùng cơ hội có thể gây đổ mồ hôi đêm kèm sốt và mệt mỏi [8].
● Một số bệnh ung thư: Đặc biệt là u lympho, có thể biểu hiện bằng đổ mồ hôi đêm kéo dài, sụt cân và sốt nhẹ không rõ nguyên nhân [9].
● U tủy thượng thận (pheochromocytoma): Khối u hiếm gặp gây tăng tiết catecholamine, biểu hiện bằng tăng huyết áp, tim đập nhanh, đau đầu và vã mồ hôi [10].
Khi nào đổ mồ hôi đêm là dấu hiệu bệnh lý cần lưu ý?
Cần đặc biệt thận trọng khi đổ mồ hôi đêm:
● Xảy ra thường xuyên và kéo dài nhiều tuần.
● Kèm sụt cân không chủ ý, sốt nhẹ kéo dài hoặc mệt mỏi.
● Đi kèm hồi hộp, run tay, tim đập nhanh hoặc khó thở khi ngủ.
● Xuất hiện sau khi dùng thuốc mới hoặc thay đổi liều thuốc.
Trong các trường hợp này, việc thăm khám và làm xét nghiệm phù hợp giúp xác định nguyên nhân chính xác và định hướng điều trị.
Làm thế nào để giảm đổ mồ hôi đêm an toàn và hiệu quả?
Các biện pháp hỗ trợ thường được khuyến cáo gồm:
● Giữ phòng ngủ thông thoáng, nhiệt độ khoảng 24–26°C.
● Ưu tiên quần áo, chăn ga từ cotton hoặc linen thấm hút tốt.
● Tránh rượu bia, caffeine, thức ăn cay và nhiều dầu mỡ vào buổi tối.
● Duy trì cân nặng hợp lý và hoạt động thể lực đều đặn.
● Ghi nhận tần suất, mức độ và triệu chứng đi kèm để cung cấp thông tin đầy đủ khi thăm khám.
Điều trị hiệu quả nhất vẫn là xử lý nguyên nhân nền tảng, thay vì chỉ làm giảm mồ hôi tạm thời.
Kết luận
Đổ mồ hôi đêm không chỉ là biểu hiện sinh lý đơn giản mà có thể là dấu hiệu cảnh báo rối loạn nội tiết, giấc ngủ hoặc bệnh lý mạn tính. Nhận diện đúng, theo dõi triệu chứng và thăm khám kịp thời giúp bảo vệ sức khỏe lâu dài và tránh bỏ sót các bệnh lý quan trọng.
TÀI LIỆU THAM KHẢO
Mold JW, Holtzclaw BJ. Night sweats: a systematic review of the literature. J Am Board Fam Med. 2012.
North American Menopause Society. Menopause Practice Guidelines. 2023.
Ross DS et al. Hyperthyroidism. N Engl J Med. 2016.
Cryer PE. Hypoglycemia in diabetes. Endocrinol Metab Clin North Am. 2013.
American Academy of Sleep Medicine. Obstructive Sleep Apnea. 2022.
Katz PO et al. Guidelines for the diagnosis and management of GERD. Am J Gastroenterol. 2022.
Pagel JF, Helfter P. Drug-induced sweating and sleep disturbances. Hum Psychopharmacol. 2003.
World Health Organization. Tuberculosis symptoms and diagnosis. 2023.
National Cancer Institute. Night sweats and cancer-related symptoms. 2022.
Lenders JWM et al. Pheochromocytoma and paraganglioma. Lancet. 2014.
