MỤC LỤC
Nghiến răng là gì và vì sao cần kiểm soát sớm?
Những thay đổi lối sống nào giúp giảm nghiến răng?
Bài tập thư giãn cơ hàm hỗ trợ giảm nghiến răng
Trẻ em có thể bị nghiến răng không?
Cha mẹ nên làm gì khi trẻ nghiến răng?
Kết luận
Tài liệu tham khảo
Nghiến răng là tình trạng siết chặt hoặc nghiến hai hàm răng với nhau một cách vô thức, thường xảy ra khi ngủ hoặc trong lúc căng thẳng. Nếu kéo dài, thói quen này có thể gây mòn răng, đau hàm, rối loạn khớp thái dương - hàm và ảnh hưởng chất lượng giấc ngủ.
● Nghiến răng liên quan chặt chẽ đến stress, thói quen sinh hoạt và rối loạn giấc ngủ.
● Thay đổi lối sống và các biện pháp thư giãn cơ hàm có thể cải thiện rõ rệt tình trạng nghiến răng nhẹ.
● Trẻ em cũng có thể nghiến răng, thường gặp trong các giai đoạn mọc răng.
● Nghiến răng kéo dài gây mòn răng và đau hàm cần được theo dõi bởi nha sĩ.
Nghiến răng là gì và vì sao cần kiểm soát sớm?
Nghiến răng (bruxism) là hoạt động co cơ hàm không chủ ý, khiến hai hàm răng siết chặt hoặc cọ xát vào nhau. Tình trạng này có thể xảy ra khi ngủ hoặc khi thức và thường liên quan đến căng thẳng tâm lý, rối loạn giấc ngủ hoặc bất thường khớp cắn [1]. Nếu không được kiểm soát, nghiến răng kéo dài có thể gây mòn men răng, đau đầu, đau cổ vai gáy và rối loạn khớp thái dương - hàm.
Những thay đổi lối sống nào giúp giảm nghiến răng?
Các điều chỉnh sinh hoạt hằng ngày đóng vai trò quan trọng trong việc giảm tần suất nghiến răng:
● Hạn chế caffeine từ cà phê, trà đặc, sô cô la và nước ngọt có gas, đặc biệt vào buổi chiều tối.
● Tránh uống rượu, vì rượu làm tăng hoạt động cơ hàm trong giấc ngủ.
● Không nhai các vật cứng hoặc không phải thực phẩm; hạn chế nhai kẹo cao su kéo dài.
● Chủ động thư giãn cơ hàm khi căng thẳng bằng cách đặt đầu lưỡi nhẹ giữa hai hàm răng để tạo khoảng hở sinh lý.
● Chườm ấm vùng cơ hàm trước khi ngủ giúp giảm co cứng và tăng tuần hoàn tại chỗ [2].
Bài tập thư giãn cơ hàm hỗ trợ giảm nghiến răng
Một số bài tập đơn giản có thể giúp cơ hàm quen với trạng thái thư giãn:
● Thư giãn cơ hàm: Mím môi nhẹ, không để răng chạm nhau, lưỡi đặt lên vòm miệng, giữ vài giây rồi thả lỏng.
● Tăng linh hoạt khớp hàm: Đặt tay trước tai, mở miệng từ từ, giữ 5–10 giây rồi khép lại chậm rãi.
Thực hiện các bài tập này đều đặn mỗi ngày giúp giảm đau hàm và hạn chế nghiến răng về lâu dài [3].
Trẻ em có thể bị nghiến răng không?
Nghiến răng cũng thường gặp ở trẻ em, với tỷ lệ dao động từ 15–33% theo các nghiên cứu dịch tễ [4]. Tình trạng này hay xuất hiện trong giai đoạn mọc răng sữa hoặc khi răng vĩnh viễn bắt đầu hình thành. Nguyên nhân có thể liên quan đến lệch khớp cắn, căng thẳng tâm lý, dị ứng hoặc một số rối loạn sức khỏe đi kèm.
Cha mẹ nên làm gì khi trẻ nghiến răng?
Phần lớn trường hợp nghiến răng ở trẻ nhỏ có xu hướng giảm dần theo tuổi. Cha mẹ có thể hỗ trợ bằng cách:
● Giúp trẻ thư giãn tinh thần, đặc biệt trước giờ ngủ.
● Massage nhẹ vùng mặt, cổ và vai để giảm căng cơ.
● Đảm bảo trẻ uống đủ nước mỗi ngày.
● Đưa trẻ đi khám nha khoa định kỳ để theo dõi răng và khớp cắn.
Trong một số trường hợp, nha sĩ có thể cân nhắc máng bảo vệ răng ban đêm nhằm hạn chế mòn răng [5].
Kết luận
Nghiến răng là thói quen phổ biến nhưng không nên xem nhẹ. Khi nghiến răng kéo dài, gây đau hoặc mòn răng, việc thăm khám nha khoa sớm giúp bảo vệ sức khỏe răng miệng và chất lượng giấc ngủ lâu dài.
TÀI LIỆU THAM KHẢO
Lobbezoo F, et al. Bruxism defined and graded: an international consensus. Journal of Oral Rehabilitation. 2013.
American Dental Association. Bruxism (Teeth Grinding). ADA; 2020.
Manfredini D, et al. Management of sleep bruxism. Journal of Oral Rehabilitation. 2015.
Serra-Negra JM, et al. Prevalence of sleep bruxism in children. Journal of Dentistry for Children. 2010.
World Health Organization. Oral health fact sheet. WHO; 2022.
