MỤC LỤC
Vì sao đeo khẩu trang có thể gây kích ứng da?
Làm thế nào để chăm sóc da đúng cách khi phải đeo khẩu trang thường xuyên?
Nên chọn khẩu trang như thế nào để hạn chế kích ứng?
Khi nào cần trao đổi với bác sĩ da liễu?
Kết luận
Tài liệu tham khảo
Đeo khẩu trang giúp giảm nguy cơ lây nhiễm virus và hạn chế khói bụi, nhưng có thể gây kích ứng, nổi mụn hoặc bong tróc nếu chăm sóc da chưa phù hợp. Việc bảo vệ hàng rào da đúng cách sẽ giúp duy trì làn da khỏe mạnh ngay cả khi phải đeo khẩu trang kéo dài.
● Ma sát, độ ẩm và bít tắc dưới khẩu trang có thể gây “maskne” (mụn liên quan khẩu trang).
● Làm sạch nhẹ nhàng và dưỡng ẩm đầy đủ giúp bảo vệ hàng rào da.
● Lựa chọn khẩu trang phù hợp và thay đúng cách giúp giảm kích ứng.
● Người đang điều trị bệnh da liễu cần duy trì phác đồ và theo dõi sát.
Vì sao đeo khẩu trang có thể gây kích ứng da?
Đeo khẩu trang tạo môi trường kín, tăng độ ẩm và ma sát cơ học trên da. Theo các nghiên cứu đăng trên PubMed trong giai đoạn đại dịch COVID-19, tình trạng mụn cơ học (acne mechanica), viêm da tiếp xúc và trứng cá đỏ có xu hướng gia tăng ở người đeo khẩu trang kéo dài [1].
Cơ chế gồm:
● Tăng tiết bã nhờn do môi trường ẩm
● Ma sát liên tục gây viêm vi thể
● Bít tắc nang lông
● Rối loạn hàng rào bảo vệ da
Làm thế nào để chăm sóc da đúng cách khi phải đeo khẩu trang thường xuyên?
- Làm sạch và dưỡng ẩm da hàng ngày
Sử dụng sữa rửa mặt dịu nhẹ, không mùi hương. Sau đó thoa kem dưỡng ẩm không gây mụn để củng cố hàng rào da.
Ưu tiên thành phần:
● Ceramide
● Axit hyaluronic
● Dimethicone
Theo các nghiên cứu về sinh lý da, duy trì độ ẩm giúp giảm viêm và hạn chế tổn thương hàng rào biểu bì [2].
Lựa chọn kết cấu theo loại da:
● Da dầu, khí hậu nóng ẩm: gel dưỡng
● Da thường, hỗn hợp: lotion
● Da khô: kem đặc
- Dưỡng môi thường xuyên
Khẩu trang có thể làm môi khô. Thoa sáp dưỡng môi trước khi đeo và trước khi ngủ. Tránh lan sản phẩm ra vùng da quanh môi để hạn chế bít tắc.
- Hạn chế trang điểm
Trang điểm dày dưới khẩu trang làm tăng nguy cơ tắc nghẽn. Nếu cần trang điểm, chọn sản phẩm “không gây mụn”.
- Tránh thử sản phẩm mới hoặc sản phẩm mạnh
Khi da đang chịu ma sát và độ ẩm cao, nên hạn chế:
● Retinoid nồng độ cao
● Tẩy tế bào chết hóa học mạnh
● Lột da
- Giảm sản phẩm dễ gây kích ứng nếu da đang viêm
Nếu xuất hiện đỏ rát, ngứa, nên tạm giảm:
● Axit salicylic
● Retinoid
● Sản phẩm chứa hương liệu
Nên chọn khẩu trang như thế nào để hạn chế kích ứng?
Một khẩu trang phù hợp nên:
● Vừa vặn nhưng không quá chặt
● Ôm sát sống mũi và cằm
● Có lớp trong mềm, thoáng khí
Khẩu trang vải nên làm từ cotton tự nhiên. Nên hạn chế vải tổng hợp dễ gây bí da.
Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), khẩu trang dùng một lần cần thay sau mỗi lần sử dụng; khẩu trang vải phải được giặt sạch và phơi khô hoàn toàn trước khi tái sử dụng [3].
Ngoài ra:
● Nghỉ 15 phút sau mỗi 4 giờ nếu điều kiện cho phép
● Không sử dụng khẩu trang ẩm hoặc bẩn
● Mang khẩu trang dự phòng
Khi nào cần trao đổi với bác sĩ da liễu?
Cần thăm khám khi:
● Mụn viêm lan rộng
● Da đỏ kéo dài, rát nhiều
● Bùng phát trứng cá đỏ
● Viêm da tiếp xúc nghi ngờ dị ứng
Nếu đang điều trị mụn hoặc bệnh da mạn tính, nên tiếp tục phác đồ đã kê và trao đổi để điều chỉnh khi cần thiết.
Kết luận
Đeo khẩu trang là biện pháp bảo vệ làn da và sức khỏe, nhưng cần đi kèm chăm sóc da khoa học để tránh việc da bị kích ứng. Làm sạch nhẹ nhàng, dưỡng ẩm phù hợp và lựa chọn khẩu trang đúng cách sẽ giúp duy trì làn da khỏe mạnh.
TÀI LIỆU THAM KHẢO
Teo WL. (2021). Diagnostic and management considerations for mask-related acne. Journal of the American Academy of Dermatology.
Elias PM. (2005). Stratum corneum defensive functions. Journal of Investigative Dermatology.
World Health Organization (WHO). (2023). Advice on the use of masks in the community.
